روانشناسی علمی است که به مطالعه و تفسیر فرآیندهای ذهنی و رفتارهای انسان بر اساس مدارک و روشهای پژوهشی میپردازد و حوزههایی مانند شناخت، رشد، شخصیت و رفتار اجتماعی را در بر میگیرد. این علم تأکید دارد که رفتارهای انسانی نه ناشی از عوامل تصادفی، بلکه نتیجه تعامل چندین عامل مختلف است و نباید صرفاً بر اساس حدس و گمان، بلکه بر اساس شواهد علمی درک و تفسیر شوند. درک روانشناسی میتواند در مدیریت استرس، تقویت روابط اجتماعی، خودآگاهی و تفهیم رفتارهای دیگران مفید باشد، اما نباید انتظار داشت که جایگزین ارزیابیهای تخصصی باشد. همچنین، روانشناسی فقط در حوزههای بالینی یا پزشکی محدود نمیشود و نقش موثری در فرآیندهای روزمره زندگی، آموزش و محیطهای کاری دارد. در نهایت، آموزش مبانی این علم به صورت مرحلهای و با تمرکز بر مفاهیم پایه و روش علمی، میتواند در توسعه درک عمیقتر از رفتار انسانی کمککننده باشد.
ماه: سپتامبر 2026
-

شفقت به خود: راهنمایی عملی برای مدیریت صدای داخلی منتقدانه
شفقت به خود به عنوان مهارتی برای مدیریت احساسات منفی در مقابل شکستها و خطاها مطرح است که با شناخت و جدا کردن تفسیرهای منفی از رویدادهای واقعی، عدم هویتگرایی شخصی با اشتباهات و فاصلهگذاری میان احساس و تفسیر، قابلیت افزایش کارآمدی فرد در مواجهه با چالشهای روانی را دارد. این رویکرد به همراه تمرینات کوچک، کمک میکند تا افراد بتوانند در هنگام بروز ناراحتی، به جای سرزنش، با خود مهربان و واقعگرا رفتار کنند و در عین حال مسئولیتپذیری و اقدام مناسب را حفظ نمایند. همچنین، تفاوت این مفهوم با اعتمادبهنفس در استقلال نسبی آن از موفقیتهای کوتاهمدت تأکید میشود و ضرورت تمرین مداوم برای توسعه آن مورد تأکید قرار میگیرد. از این رو، شفقت به خود میتواند ابزار موثری در بهبود سلامت روان و تعادل هیجانی باشد، اما نیازمند آگاهی، تمرین و رویکرد واقعگرایانه است.
-

زمان مصرف مکملها بر اثرگذاری آنها تأثیر دارد؛ بهترین زمان برای مصرف آهن، ویتامین D و B۱۲ چگونه است؟
مصرف مکملها باید بر اساس نیاز فرد و تشخیص پزشک انجام گیرد، چرا که تحقیقات نشان میدهد مصرف روتین آنها در افراد سالم ممکن است اثری قابل توجه در پیشگیری از بیماریها نداشته باشد و حتی در صورت مصرف بیش از حد ممکن است مضر باشد. در مواردی مانند آهن، بهتر است آن را در معده خالی مصرف کرد، اما در صورت بروز ناراحتیهای گوارشی، مصرف همراه غذا ترجیح داده میشود، و جذب آن تحت تأثیر نوشیدنیهایی مانند قهوه قرار میگیرد. ویتامین D بهتر است همراه وعدههای حاوی چربی مصرف شود، ولی زمان مشخصی مانند صبح یا شب اهمیت چندانی ندارد. در مورد ویتامین B۱۲، زمان مصرف اهمیت کمتری دارد و تمرکز بر نیاز و دوز مناسب است، به ویژه در صورت مصرف داروهای خاصی که ممکن است سطح B۱۲ را کاهش دهند. در نهایت، اهمیت دارد که پیش از شروع مصرف هر مکمل، نیاز واقعی فرد ارزیابی شده و دستورالعملهای مربوط رعایت گردد.
-

تأکید وزارت بهداشت بر خروج پیامکهای سرشماره V.Behdasht از حالت اسپم؛ مشکل کمتعداد و کیفیت پایین پیامها
در حال حاضر سرشماره V.Behdasht که قرار است به عنوان ابزار ارتباطی وزارت بهداشت با جامعه در حوزه سلامت عمل کند، با مشکل کاهش تعداد پیامهای ارسالی و پایینبودن کیفیت محتوا مواجه است، به طوری که بسیاری از پیامها در بخش پیامهای اسپم قرار میگیرند و مورد توجه قرار نمیگیرد. این وضعیت باعث کمتوجهی و بیاطلاعی مردم از اطلاعات حیاتی و هشدارهای بهداشتی میشود، در حالی که کشورهای دیگر از فناوریهای متنوع و قابل اطمینانی برای اطلاعرسانی سریع و کارآمد بهره میبرند. کارشناسان معتقدند پیامهای مرسوم باید کاربردی و مفید باشند تا مردم تمایل به دنبال کردن آنها داشته باشند و این امر نقش مهمی در واکنش سریع به مسائل بهداشت عمومی و مقابله با شایعهها دارد. بنابراین، نیاز است که رویکرد وزارت بهداشت در تولید و ارسال پیامهای بهداشتی اصلاح و شدتگیری بیشتری برای اثربخشی و اعتمادسازی در این پلتفرمهای ارتباطی صورت پذیرد.
-

۹ روش درمان خانگی مورد تایید علم برای مسائل غیر حاد مثل درد و ناراحتیهای گوارشی
درمانهای خانگی و سنتی، اگرچه در طول تاریخ برای مشکلاتی مانند درد، ناراحتیهای گوارشی و تسکین التهاب مورد استفاده قرار گرفتهاند، باید با احتیاط و بر پایه شواهد علمی مورد ارزیابی قرار گیرند. برخی روشهای طبیعی مانند مصرف زردچوبه، زنجبیل، اکالیپتوس، اسطوخودوس و نعناع در مطالعات مختلف به عنوان راهکارهای کمکی مورد بررسی قرار گرفتهاند، اما نباید جایگزین درمانهای پزشکی شوند. گیاهان و مکملهای طبیعی ممکن است در برخی موارد تاثیرات مثبتی داشته باشند، اما تداخل دارویی و محدودیتهای علمی میتواند مانع از استفاده بیدقت از آنها شود. در نتیجه، آگاهی از تفاوت میان ارزش علمی و باورهای سنتی اهمیت دارد و نیازمند مشاوره با متخصصین پزشکی هنگام بهرهگیری از این روشها است.
-

توزیع واکسن آنفلوانزا محدود به مراکز خاص به دلیل تحریم و مشکلات تامین
به دلیل مسدود بودن مسیرهای واردات و عدم امکان انتقال ارز، واردات واکسن آنفلونزا در ایران محدود شده است و تنها تعداد کمی واکسن برای مراکز بیمارستانی و بیماران خاص تأمین شده است. این محدودیتها عمدتاً ناشی از تحریمهای بینالمللی و بسته بودن راههای ارتباطی است که از وارد کردن واکسنهای مورد نیاز در زمان مناسب جلوگیری میکند. همچنین، تولید داخلی واکسن به دلیل نیاز به مواد اولیه وارداتی متوقف شده است و در نتیجه، تأمین واکسنهای مورد نیاز برای عموم مردم به سختی امکانپذیر است. این وضعیت تأثیر قابل توجهی بر سلامت عمومی کشور دارد و کارشناسان این محدودیتها را نتیجه شرایط سیاسی و جنگهای اخیر میدانند.
-

برنامه جمعآوری فوری کرم درمانی برند RMA از بازار به دلیل عدم مجوز
بر اساس اعلام سازمان غذا و دارو، تولیدکننده اپلیکاتور کرم با نشان تجاری «RMA»، شرکت رز مکث آسیا، به دلیل عدم دریافت مجوز معتبر و طرح ادعاهای درمانی بدون تأیید، ملزم به جمعآوری فوری این محصول از بازار شده است. پس از بررسیهای انجامشده و گزارشی از دانشگاه علوم پزشکی فارس، مشخص شد که این محصول غیرمجاز و بدون مجوز است. سازمان غذا و دارو از تمامی نهادهای ذیربط خواسته است که در اجرای فرآیند جمعآوری این محصول سریع عمل کرده و نتایج اقدامات خود را به صورت مستند به این سازمان گزارش دهند. در این راستا، کاربران توصیه شده است که از مصرف محصولات بدون مجوز خودداری کرده و تنها از مراکز مجاز فرآوردههای سلامتمحور تهیه کنند. این اقدام در جهت تضمین ایمنی مصرفکنندگان و جلوگیری از عرضه محصولات غیرمجاز صورت گرفته است.
-

اختراع ایرانی در حوزه تصویربرداری قلب در سوئیس مدال طلا کسب کرد
یک پژوهشگر ایرانی در حوزه بیماریهای قلب و عروق موفق به توسعه روشی نوآورانه در تصویربرداری اکوکاردیوگرافی شده است که با استفاده از مکانیک سیالات، قادر است موانع چون ترشح بزاق در روش TEE را برطرف کند. این فناوری، که نخستین بار در سطح بینالمللی مطرح شده و در فدراسیون جهانی اختراعات سوئیس مدال طلا کسب کرده است، با بهبود کیفیت تصاویر، تشخیص دقیقتری از ساختارهای قلبی فراهم میکند و اثراتی بر روند درمان بیماران خواهد داشت. این روش به زودی در دسترس پزشکان و بیماران ایرانی قرار خواهد گرفت و میتواند تغییر اساسی در ارتقای سطح مراقبتهای قلبی ایجاد کند. دکتر آذین علیزاده اصل، متخصص برجسته قلب و عروق، نقش کلیدی در توسعه و ثبت جهانی این اختراع ایفا کرده است.
-

طرحواره انزوای اجتماعی چه مشخصاتی دارد و چگونه قابل درمان است
طرحواره انزوای اجتماعی یک طرحواره ناسازگار است که در آن فرد اعتقاد دارد که با دیگران تفاوت اساسی دارد و نمیتواند در جمعها تعلق یابد، حتی در صورت حضور فیزیکی و تعاملات اجتماعی. این احساس میتواند منجر به احساس غریبه بودن و کاهش روابط نزدیک شود و بر کیفیت زندگی فرد تاثیر منفی بگذارد. علائم این طرحواره شامل احساس مداوم متعلق نبودن، ناتوانی در درک دیگران و مقایسه مداوم با دیگران است. درمان این مشکل نیازمند شناخت و اصلاح باورهای ناسازگار است و در فرآیند درمان ممکن است از رویکردهای مختلف رواندرمانی بهره گرفته شود.
-

طرحواره وابستگی؛ علائم، عوامل شکلگیری و راههای کنترل و درمان
طرحواره وابستگی یکی از الگوهای ناسازگار است که بر باور فرد مبنی بر ناتوانی در مدیریت چالشهای زندگی به تنهایی تأکید دارد و میتواند منجر به احساس درماندگی و تردید در تصمیمگیریهای شخصی شود. این طرحواره ممکن است از تجربیات دوران کودکی منشأ بگیرد و در بزرگسالی افراد را به تکیه مکرر بر دیگران، به ویژه در امور روزمره، وادارد. علائم آن شامل احساس ناتوانی، ترس از رها شدگی و تمایل به کسب تایید مداوم از دیگران است. شناخت این الگو و علائم آن، همراه با بهرهگیری از روشهای کنترل و درمان مناسب، میتواند نقش مؤثری در بهبود اعتمادبهنفس و استقلال فردی ایفا کند.
