ماه: سپتامبر 2026

براساس اظهارات مدیرکل امور دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، توزیع داروهای مختلف در مناطق کشور بر اساس نیازهای جمعیتی، شیوع بیماری‌ها و شرایط منطقه‌ای صورت می‌گیرد و نقشه بیماری هر استان در این فرآیند اهمیت دارد. در مناطقی که درگیر بحران‌های جنگی هستند، نیاز به داروهای مرتبط با تروما و جراحی بیشتر است، در حالی که در تهران و مناطقی با نرخ باروری بالا، نیاز به داروهای مرتبط با بارداری و زایمان بیشتر احساس می‌شود. این الگو در جهت تأمین منابع دارویی مناسب و متناسب با نیازهای واقعی هر منطقه طراحی شده است. بدین ترتیب، توزیع دارو باید به گونه‌ای باشد که منابع محدود در مناطق با بالاترین نیاز مصرف شوند تا بر بهبود وضعیت درمانی تأثیرگذار باشد.

بر اساس راهنمایی‌های انجمن دندانپزشکی آمریکا، هر دو ترتیب استفاده از نخ دندان و مسواک قابل قبول است و تأکید بر اهمیت انجام منظم و صحیح هر دو است. در صورت ترجیح، می‌توان ابتدا نخ دندان کشید و سپس مسواک زد، زیرا این شیوه کمک می‌کند ذرات غذا و پلاک در فواصل بین دندان‌ها بهتر حذف شود. با این حال، انجام برعکس آن نیز مشکلی ندارد و اولویت اصلی رعایت بهداشت منظم است. نخ دندان ابزار مؤثری در حذف پلاک و بقایای غذا در محل‌هایی است که مسواک به‌طور کامل به آنها دسترسی ندارد. در نهایت، رعایت منظم و صحیح هر دو راهکار، نقش کلیدی در حفظ سلامت دهان و جلوگیری از بیماری‌های پریودنتال ایفا می‌کند.

کاهش دسترسی به مواد اولیه ناشی از محدودیت‌های وارداتی و بسته شدن مسیرهای انتقال، موجب کمبود و توزیع محدود استامینوفن کدئین در داروخانه‌های کشور شده است. این دارو، که پیش‌تر به‌راحتی در دسترس بود و حتی نیاز به نسخه پزشک نداشت، اکنون تنها با سهمیه‌بندی و کمیابی در اختیار بیماران قرار می‌گیرد. به دلیل کاهش کشفیات مواد مخدر در داخل کشور و محدودیت‌های بین‌المللی در حمل و نقل، دسترسی به مواد اولیه مورد نیاز تولید این دارو محدود شده است، که این وضعیت در قالب بحران‌های عادی و جنگی تشدید می‌شود. نگرانی‌ها درباره تامین داروهای حاوی این مواد بیش از پیش افزایش یافته است.

یک مطالعه جدید در استرالیا به این نتیجه رسید که مصرف حبوبات در مردان و سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی در زنان جوان با وضعیت بهتر سلامت قلبی و متابولیک مرتبط است، اما این یافته‌ها مرتبط با اثرات متفاوت بیولوژیکی مواد غذایی بر هورمون‌های جنسی و سوخت و ساز است. در این پژوهش، مصرف پنج گروه سبزیجات با شاخص‌هایی مانند فشار خون، قند خون و چربی‌ها مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد که در مردان، حبوبات نقش محافظت‌کننده ایفا می‌کنند، در حالی که در زنان سبزیجات چلیپایی موثر است. یافته‌های این مطالعه مشاهده‌ای هستند و نمی‌توانند اثبات‌کنندۀ تاثیر مستقیم مصرف این مواد غذایی بر کاهش خطر بیماری‌ها باشند، اما نشان‌دهنده اهمیت پیشگیری زودهنگام از طریق تغذیه مناسب است. همچنین، درصد قابل توجهی از جوانان در سن کم دارای عوامل خطر قلبی-متابولیک بودند، که بر نیاز به اقدامات پیشگیرانه در سنین پایین تأکید دارد.

در حالی که فناوری نوبت‌گیری اینترنتی به عنوان ابزاری برای تسهیل دسترسی بیماران به خدمات پزشکی معرفی شده است، توزیع هزینه‌های مرتبط با این فرآیند و نظارت بر پلتفرم‌های آنلاین همچنان از موارد چالش‌برانگیز است. نظام پزشکی براساس تعرفه‌های رسمی، هیچ تعرفه جداگانه‌ای برای نوبت‌گیری آنلاین تعیین نکرده و بر رعایت مقررات قانونی تأکید دارد. اما محدودیت‌های فنی و اقتصادی، به ویژه برای سالمندان و اقشار کم‌برخوردار، ممکن است استفاده عادلانه از این فناوری را مختل کند. در کنار این موارد، ضروری است سامانه‌های آنلاین به گونه‌ای طراحی شوند که کیفیت خدمات، صلاحیت پزشک و امنیت اطلاعات بیماران به درستی رعایت شود. نهایتاً، با توجه به ضرورت‌های پزشکی، تعیین حدود کاربردهای ویزیت غیرحضوری و ساماندهی پلتفرم‌ها باید در چارچوب قواعد نظام سلامت انجام گیرد تا اثربخشی و عدالت در ارائه خدمات حفظ شود.

بر اساس نتایج پایش ملی تغذیه ید در سال ۱۴۰۳، وضعیت مصرف ید در برخی استان‌های ایران تحت تاثیر کاهش مصرف قرار گرفته است، به‌طوری‌ که میانه ید ادرار دانش‌آموزان و زنان باردار در بسیاری موارد کمتر از حد مطلوب است و این موضوع می‌تواند بر سلامت جنین، تکامل ذهنی و بروز مشکلات تیروئیدی تاثیرگذار باشد. سازمان جهانی بهداشت بر اهمیت ارزیابی ید ادرار دانش‌آموزان به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی وضعیت ید جامعه تأکید دارد و نگرانی‌ها درباره اثرات کمبود ید در آینده نزدیک قابل مشاهده است. در حال حاضر، وزارت بهداشت اقدامات متعددی برای ارتقاء مصرف نمک یددار و نظارت بر فرآیندهای تولید را در دست اجرا دارد و از دانشگاه‌های علوم‌پزشکی درخواست کرده است تا به صورت متمرکز، اندازه‌گیری ید ادرار را برای گروه‌های هدف انجام دهند. هرچند میزان پوشش نمک یددار در خانواده‌ها بیشتر از ۹۷ درصد بود، اما روند کنونی کاهش مصرف نگرانی‌هایی را درباره کاهش این پوشش در آینده افزوده است. این وضعیت نیازمند اقدام‌های فوری برای بهبود آموزش‌های تغذیه‌ای و نظارتی است تا آسیب‌های ناشی از کمبود ید کاهش یابد.

رئیس سازمان غذا و دارو از واردات و توزیع حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا در کشور خبر داده است، که پس از ورود به چرخه عرضه، بخش عمده‌ای از آن در اختیار معاونت‌های بهداشتی قرار می‌گیرد و مابقی در بازار توزیع می‌شود. بر اساس اعلام مسئولین، توزیع این واکسن‌ها هم‌اکنون آغاز شده و هفته آینده نیز واردات دوزهای بیشتری برنامه‌ریزی شده است. با این حال، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تاکنون هیچ واکسن موثری را در نظام سلامت ایران توزیع نکرده است و وقوع موج‌های احتمالی آنفلوآنزا با آغاز سال تحصیلی مورد توجه است.

بر اساس اعلام رئیس انجمن تولیدکنندگان شیرخشک نوزاد، تولید ماهانه این فرآورده در کشور بین ۶ تا ۶.۵ میلیون قوطی است که در مقایسه با مصرف ماهانه ۵ تا ۵.۵ میلیون قوطی، ذخایر استراتژیک حدود ۵۰ درصد نیاز کشور را تامین می‌کند. قیمت هر قوطی شیر خشک در حال حاضر در محدوده ۲۹۰ تا ۳۳۰ هزار تومان ثابت مانده است و خانوارها می‌توانند به صورت آزاد، بدون محدودیت، اقدام به خرید آن نمایند. همچنین، هر نوزاد ماهانه مجاز به خرید هشت قوطی شیر خشک با نرخ دولتی است، و در حال حاضر مشکلی در تأمین مواد اولیه و تولید این محصول وجود ندارد. این نکته نشان‌دهنده تداوم عرضه و ثبات قیمت‌ها در بازار شیرخشک نوزاد است.