ماه: سپتامبر 2026

در مطالعه‌های روان‌شناسی، تفاوت‌های رفتاری و شناختی دروغگویان حرفه‌ای و عادی مورد بررسی قرار گرفته است. دروغگویان با مهارت بالا از شیوه‌های ساده‌سازی و ترکیب داستان‌های واقعی برای باورپذیر کردن دروغ‌ها بهره می‌برند و تمرین مداوم دروغگویی باعث کاهش استرس و تسهیل فرآیندهای شناختی آن‌ها می‌شود. روش‌های مدرن کشف دروغ تمرکز بر بار شناختی مغز و ایجاد فشارهای شناختی استوار است، در حالی که دستگاه‌های دروغ‌سنج معمولاً نتایج قابل اعتماد ارائه نمی‌کنند. در نتیجه، توانایی دروغ‌سنجی بر مبنای علائم فیزیولوژیکی محدود و مستعد خطا است، به ویژه در موارد دروغ‌های با مهارت بالا. همچنین، افرادی با اختلال دروغ‌گویی بیمارگونه ساختارهای شخصیتی متفاوتی دارند که به کارکردهای روانی و روابط آن‌ها آسیب می‌زنند.

بر اساس اعلام مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، تاکنون در سال جاری، ۳۱ مورد قطعی ابتلا به تب کریمه کنگو در کشور ثبت شده است که بیشترین موارد در استان‌های یزد، سیستان و بلوچستان و کرمان گزارش شده است. این بیماری ویروسی از طریق گزش کنه آلوده و تماس با خون و ترشحات دام یا فرد بیمار منتقل می‌شود. به منظور کاهش خطر انتقال، توصیه می‌شود هنگام تماس با دام و فرآورده‌های دامی از تجهیزات حفاظت فردی مناسب استفاده گردد و تماس مستقیم با خون و ترشحات افراد مبتلا پرهیز شود. همچنین، تهیه گوشت از منابع مجاز و پخت کامل آن از راهکارهای مهم پیشگیری است.

رئیس سازمان غذا و دارو در پاسخ به ابهامات مطرح شده درباره هزینه‌کرد اعتبارات دارویی، اعلام کرد که منابع تخصیص‌یافته برای ذخایر راهبردی تحت نظر کارگروهی متشکل از چند مسئول مربوطه، شامل داروها و تجهیزات خریداری شده، در حال حمل و توزیع است و گزارش جامع این اقدامات جهت بررسی به مجلس ارائه خواهد شد. در حالی‌که برخی ابهامات درباره میزان منابع دریافتی و هزینه‌ نشده باقی‌مانده مطرح شده است، وی بر شفافیت در روند هزینه‌ها و نظارت بر تامین دارو تأکید کرد. همچنین، وزارت بهداشت خبر داد که عرضه واکسن‌های اروپایی امسال در کشور انجام نخواهد شد و در صورت کمبود داروی داخلی، پاسخگو خواهند بود. افزایش گردش ویروس‌های تنفسی و عبور کرونا از سطح هشدار، موضوع دیگری است که همسو با تلاش‌های نظام سلامت برای کنترل وضعیت سلامت عمومی گزارش شده است.

در پی افزایش نرخ مثبت بودن تست کرونا در میان بیماران با علائم عفونت‌های تنفسی، وزارت بهداشت اعلام کرده است که این نوسانات طبیعی است و نشانگر ظهور سویه خطرناکی نیست. بر اساس گزارش‌های رسمی، در ۳ تا ۴ هفته گذشته، درصد تست‌های مثبت از ۳ به ۱۱ درصد رسیده است، اما هنوز نشانه‌ای از بروز موج‌های شدید بیماری مشاهده نمی‌شود. رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت تاکید کرده است که وضعیت فعلی نشانگر تغییر سطح بیماری نیست و نوع غالب ویروس همچنان از خانواده اومیکرون است. مراقبت‌های فردی، رعایت بهداشت و توجه خاص به گروه‌های پرخطر اهمیت بیشتری یافته است، اما محدودیت‌های عمومی یا تعطیلی مدارس در وضعیت کنونی در نظر گرفته نشده است. وزارت بهداشت همچنین از استمرار برنامه‌های پایش و توالی‌یابی ویروس خبر داده است تا وضعیت اپیدمیولوژیک منتشر و مدیریت شود.

سازمان نظام پزشکی در نامه‌ای به سازمان وظیفه عمومی درخواست کرد تا مهلت معرفی و اعزام داوطلبان آزمون‌های علوم پزشکی، شامل رشته‌های مختلف از جمله دستیاری و دکتری تخصصی، تا اعلام نتایج نهایی و ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان تمدید شود. این اقدام به دلیل پایان مهلت اعتبار معافیت تحصیلی در تاریخ ۳۱ شهریور ماه جاری و تعویق در برگزاری این آزمون‌ها صورت گرفته است. هدف از این درخواست، جلوگیری از ضایع شدن حقوق آموزشی و حرفه‌ای نخبگان حوزه سلامت است که ممکن است ناچار به اعزام به خدمت شوند در حالی که شانس قبولی آن‌ها در رشته‌های حیاتی نظام سلامت بالاست. سازمان نظام پزشکی این پیشنهاد را بر اساس رویکرد حمایتی سازمان وظیفه عمومی و تسهیلات مشابه در آزمون‌های وزارت علوم ارائه کرده است. این اقدام، بر اهمیت هماهنگی میان حوزه‌های پزشکی و نظام وظیفه در حمایت از نیروی انسانی متخصص در حوزه سلامت تاکید دارد.

رییس سازمان غذا و دارو اعلام کرد که امسال واکسن‌های آنفلوآنزا ساخت کشورهای اروپایی در ایران عرضه نخواهند شد، زیرا تولیدکنندگان داخلی و خارجی با تقاضای داخلی مواجه هستند. همچنین، مشکلات در تامین داروهای برند، نگرانی‌هایی درباره کمبود واقعی و القایی دارو و محدودیت‌های در حمل و نقل بین‌المللی در تأمین دارو مؤثر هستند. در کنار این موارد، نگرانی‌هایی درباره افزایش بدهی بیمه‌ها و تأمین پایدار داروهای حیاتی در شرایط اقتصادی کشور مطرح شده است، در حالی که صنعت داروسازی توانسته است در مسیر توسعه فناوری و نوآوری گام بردارد. مقامات بر اهمیت اطلاع‌رسانی شفاف و مدیریت مصرف داروها تأکید دارند تا از ایجاد فضای منفی و سوءتفاهم در بازار دارویی کشور جلوگیری شود. این اقدامات در کنار تلاش‌های بین‌المللی و داخلی برای همکاری در حوزه دارو، هدفشان تضمین تداوم تأمین داروهای مورد نیاز بیماران است.

در سال جاری، چندین مورد مبتلا به تب کریمه کنگو در استان یزد ثبت شده است، به طوری که تعداد موارد قطعی در این استان نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. بر اساس اعلام مسئولین بهداشت، تاکنون ۹ مورد در یزد تایید شده است که منجر به مرگ یک نفر شده است؛ این در حالی است که در کل کشور تعداد موارد ابتلا ۳۱ مورد گزارش شده است. بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد انتقال بیماری عمدتاً از طریق تماس با دام‌های آلوده، خون و ترشحات حیوانات و گوشت‌های ناسالم صورت می‌گیرد، لذا رعایت مسائل بهداشتی در نگهداری و پخت گوشت و خودداری از ذبح دام خارج از کشتارگاه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. استان یزد در سال جاری جزو استان‌های با بالاترین میزان ابتلا در کشور بوده است و کارشناسان بهداشت بر رعایت اقدامات پیشگیرانه و آگاه‌سازی جامعه تأکید دارند.

با نزدیک شدن به فصل سرد سال، افزایش گردش ویروس‌های تنفسی در کشور مشاهده می‌شود، به‌طوری که درصد مثبت آزمایش‌های کووید-۱۹ از آستانه هشدار بالا عبور کرده است. در کنار کووید-۱۹، آنفلوآنزا نیز در حال حاضر در گردش است و تغییر در الگوی غالب نوع ویروس نسبت به سال گذشته رخ داده است. این وضعیت نیازمند توجه بیشتر به اصول بهداشتی، مراقبت‌های پیشگیرانه و آماده‌سازی مراکز درمانی است، در حالی که تامین واکسن آنفلوآنزا با چالش‌های ناشی از تحریم و محدودیت‌های حمل‌ونقل مواجه شده است. در چنین شرایطی، رعایت اقدامات ساده بهداشتی نقش حیاتی در کاهش انتقال این بیماری‌ها دارد.

رییس سازمان غذا و دارو بر اهمیت برنامه‌ریزی منظم و تامین به‌موقع منابع بیمه‌ای و بودجه‌ریزی دقیق برای حفظ پایداری حوزه دارویی تأکید کرده است و اعلام کرد در صورت کمبود داروی ایرانی، پاسخگو خواهند بود، اما حجم داروهای اهدایی کشورهای دیگر به اندازه مصرف یک بیمارستان در یک ماه کافی نیست و نمی‌تواند نیازهای کشور را برآورده کند. او همچنین به شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت‌های تحریم اشاره کرده و بر حمایت از تولید داخل و تلاش‌های صورت‌گرفته برای تأمین داروهای حیاتی در شرایط بحرانی تأکید کرد، در حالی که تفاوت میان کمبودهای واقعی و حس کمبود القایی در جامعه را مورد توجه قرار داد. در این میان، تلاش‌های میان‌دستی و بین‌دستگاهی برای تأمین دارو از طریق همکاری‌های بین‌المللی و داخلی تشریح شد و بر ضرورت اطلاع‌رسانی دقیق و مسئولانه درباره وضعیت دارویی کشور تأکید شد.

ویروس زگیل می‌تواند در محیط‌های گرم و مرطوب باشگاه‌های ورزشی مانند رختکن، حمام و اطراف استخر پایدار بماند و انتقال آن عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست با سطوح آلوده صورت می‌گیرد، به‌ویژه در صورت وجود خراش یا زخم روی پوست. راه رفتن با پای برهنه، استفاده مشترک از وسایل مانند تشک‌های ورزشی، حوله و دمپایی، و آسیب‌دیدگی پوست، عوامل خطرزا در انتقال ویروس محسوب می‌شوند. رعایت بهداشت شخصی، نظیر پوشیدن دمپایی، تمیز کردن سطوح و استفاده از وسایل شخصی، می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد. بهتر است افراد دارای زخم‌های پوستی از ورزش‌های احتمالی تماس با سطوح مشترک خودداری کرده و از تماس مستقیم با زگیل دیگران پرهیز داشته باشند. مهم است توجه داشت که نوع HPV مرتبط با زگیل‌های پوستی متفاوت از آن دسته ویروس‌هایی است که می‌توانند خطر سرطان قرار گرفتن در معرض آن‌ها را افزایش دهند.