نویسنده:

نتایج مطالعات نشان می‌دهد که سرطان‌های معده و روده بزرگ شایع‌ترین سرطان‌های گوارشی در ایران هستند و عوامل متعددی در بروز آن‌ها نقش دارند. از جمله عوامل موثر بر شیوع سرطان معده می‌توان به وجود میکروب «هلیکوباکتر پیلوری»، مصرف غذاهای فرآوری شده، نمک‌دار، و مصرف سیگار، الکل و تریاک اشاره کرد، در حالی که عوامل محیطی مانند منطقه جغرافیایی، به‌خصوص در شمال و شمال‌غرب کشور، در پراکندگی سرطان معده موثر است. به نظر می‌رسد که رعایت عادات سالم غذایی و کنترل عوامل خطر، نقش مهمی در پیشگیری از این سرطان‌ها ایفا می‌کند، اما هنوز پروتکل مشخصی برای غربالگری سرطان معده در کشور وجود ندارد. در این میان، شناخت و ریشه‌کنی عوامل مؤثر در شیوع این بیماری در مناطقی با شیوع بالاتر، اهمیت ویژه‌ای دارد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم‌پزشکی زنجان با اشاره به روند افزایشی موارد ابتلا به کرونا و بررسی وضعیت شیوع بیماری‌های تنفسی در فصول سرد سال، بر لزوم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و تقویت سیستم ایمنی بدن تأکید کرد. وی بر اهمیت استفاده از ماسک، شست‌وشوی مداوم دست‌ها، تهویه مناسب و حفظ فاصله فیزیکی در محیط‌های عمومی تأکید و پرهیز از رفتارهای پرخطر مانند روبوسی و خوددرمانی را ضروری دانست. همچنین، ضرورت مراجعه به مراکز سلامت در صورت بروز علائم ابتلا به بیماری‌های تنفسی و اهمیت واکسیناسیون، به‌ویژه برای گروه‌های آسیب‌پذیر، مورد توجه قرار گرفت. در این راستا، تلاش در جهت اطلاع‌رسانی و آموزش مداوم جامعه، از ابزارهای کلیدی در کنترل شیوع ویروس‌ها و بیماری‌های تنفسی محسوب می‌شود.

به همزمان با ماه جهانی آلزایمر، معاون درمان وزارت بهداشت بر اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری و نقش آن در بهبود اثربخشی درمان تأکید کرده است و هدف این است که در آینده نزدیک، فشار اقتصادی و استرس خانواده‌های مراقبت‌کننده کاهش یابد و نظام سلامت برای مواجهه با پیش‌بینی دوبرابر شدن آمار بیماری در دو دهه آینده آماده‌تر شود. در این راستا، افزایش سطح آگاهی، پیشگیری، و مدیریت عوامل خطر مورد توجه قرار گرفته است، هرچند آگاهی عمومی و برخی نهادهای ذینفع هنوز کافی نیست و بسیاری از بیماران در مراحل اولیه دارا بودن بیماری مطلع نمی‌شوند. همچنین، تشخیص به‌موقع در افزایش کیفیت مراقبت و کاهش بار مراقبت بر خانواده‌ها اهمیت دارد، زیرا مراقبان غالباً با فرسودگی جسمی و روانی مواجه می‌شوند. این موارد، بر ضرورت توجه بیشتر به اهمیت زمان در تشخیص و مدیریت بیماری تأکید می‌نماید.

در پی نزدیک شدن به فصل پاییز و هم‌زمانی شیوع بیماری‌های تنفسی، گزارش‌هایی مبنی بر افزایش موارد مثبت کرونا و آنفلوانزا در کشور منتشر شده است. کاهش مراجعات بیماران به دلیل هزینه‌های درمان و خوددرمانی در منزل ممکن است موجب کاهش دقت در آمارهای رسمی و پیشرفت بیماری شود. افزایش سفرها و فعالیت‌های جمعی نیز به انتقال ویروس‌ها دامن می‌زند، در حالی که گروه‌های آسیب‌پذیر همچنان در معرض خطر بالا قرار دارند. توصیه‌های بهداشتی شامل رعایت تهویه و استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ و واکسیناسیون گروه‌های پرخطر برای جلوگیری از شیوع بیماری‌ها مورد تأکید قرار گرفته است.

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو در ایران نسبت به تبلیغات گسترده و گاه فریبنده درباره داروهای کاهش وزن، به‌ویژه آمپول‌ها، هشدار داد و بر لزوم توجه به سلامت و تشخیص پزشک در استفاده از این داروها تأکید کرد. این مدیرکل بر این نکته تأکید نمود که کاهش وزن باید در راستای بهبود سلامت و کیفیت زندگی افراد باشد و نباید صرفاً به عدد ترازو یا معیارهای زیبایی محدود شود. او خاطرنشان ساخت که مصرف داروهای لاغری باید بر اساس تشخیص و تجویز پزشکی انجام پذیرد و تبلیغات غیرتخصصی نمی‌تواند جایگزین مشاوره با پزشک باشد. همچنین، وی تصریح کرد که هدف از درمان چاقی نباید صرفاً کاهش وزن باشد، بلکه باید بر ارتقاء سلامت فرد تمرکز داشت. در نهایت، بر ضرورت مبارزه با تبلیغات نادرست و رعایت اصول پزشکی در مسیر کاهش وزن تأکید شد.

عملیات واکسیناسیون سراسری علیه بیماری تب‌برفکی در ایران از ابتدای شهریورماه آغاز شده است و هدف آن واکسیناسیون بیش از ۶۷ میلیون رأس دام سبک و سنگین در مناطق مختلف است. این برنامه به صورت رایگان و توسط تیم‌های دامپزشکی در مناطق روستایی، عشایری و واحدهای صنعتی اجرا می‌شود و شامل واکسیناسیون بیش از یک میلیون و نیم رأس دام صنعتی نیز است. سرپرست معاونت بهداشتی سازمان دامپزشکی کشور بر اهمیت رعایت ضوابط و فراگیر بودن واکسیناسیون برای کاهش خسارات اقتصادی و حفظ امنیت غذایی تأکید کرد. این طرح با هدف پیشگیری از شیوع بیماری، جلوگیری از کاهش تولیدات دامی و حفاظت از سرمایه‌های دامی کشور در حال اجرا است.

با شروع فصل سرما، نگرانی‌ها در مورد شیوع آنفلوآنزا و تأمین واکسن مناسب افزایش یافته است، زیرا این بیماری می‌تواند برای گروه‌های پرخطر نظیر سالمندان، کودکان و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، عوارض شدیدی ایجاد کند و به مرگ منجر شود. بر اساس گزارش‌های جهانی، میزان مرگ و میر ناشی از آنفلوآنزا و بیماری‌های تنفسی مرتبط در جهان قابل توجه است، و آمارها نشان می‌دهند که بیشتر بیماران بستری‌شده یا فوت شده، بیماری‌های مزمن داشته‌اند. واکسن آنفلوآنزا، هرچند اثربخشی صددرصد ندارد، اما به کاهش شدت بیماری و خطر بستری کمک می‌کند و تأمین به‌موقع و دسترسی عادلانه به آن، جزو اولویت‌های سیاستگذاری سلامت است. این واکسن هر سال بر اساس سویه‌های در حال گردش بروزرسانی می‌شود و می‌تواند از طریق مسیرهای تولید داخلی و واردات تأمین شود، اما مشکلات احتمالی در زنجیره تأمین نیازمند برنامه‌ریزی‌های جایگزین است تا تیمار گروه‌های آسیب‌پذیر در اولویت قرار گیرد. در نهایت، تأکید بر اهمیت واکسیناسیون گروه‌های در معرض خطر و کادر درمان برای کاهش بار بیماری و کاهش فشار بر نظام سلامت اهمیت دارد.

بر اساس تحقیقات انجام شده، بسیاری از ایرانی‌ها دارای سطح غیرطبیعی چربی‌های خون هستند که این وضعیت بدون علامت مشخصی است و می‌تواند رگ‌ها را آسیب‌پذیر کرده و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته را افزایش دهد. عوامل خطر شامل ژنتیک، سبک زندگی ناسالم، چاقی و کم‌تحرکی است و میانگین وزن در بین ایرانی‌ها نسبت به گذشته افزایش یافته است. بررسی‌های منظم چربی خون، بخصوص در افراد با سابقه خانوادگی مثبت، می‌تواند در پیشگیری و کنترل این بیماری‌ها مؤثر باشد. مدیران سلامت تأکید می‌کنند که اقدامات پیشگیرانه، مانند غربالگری و اصلاح عادات غذایی، اهمیت زیادی در کاهش موارد بیماری‌های قلبی دارند.

مصرف سرخود و بی‌رویه مکمل‌های ویتامینی و دارویی می‌تواند منجر به آسیب‌های کبدی، کلیوی و دیگر اندام‌های بدن شود و خطر مسمومیت را افزایش دهد. توصیه می‌شود نیازهای فردی هر فرد با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود و از مصرف بیش از حد ویتامین‌های محلول در چربی مانند A، D، E و K بپرهیزید، زیرا ممکن است عوارضی جدی ایجاد کند. همچنین، مصرف ویتامین‌های محلول در آب مانند ویتامین C باید در میزان مناسب صورت گیرد، زیرا دوز بالای آن می‌تواند باعث سنگ کلیه و مشکلات گوارشی شود. در این راستا، کودکان، زنان باردار، سالمندان و افراد با بیماری‌های مزمن باید در مصرف مکمل‌ها احتیاط کرده و در صورت نیاز، زیر نظر پزشک اقدام نمایند. تداخل دارویی و تنظیم مناسب دوزها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا از خطرات ناشی از مصرف همزمان دارو و مکمل جلوگیری شود.

مدیریت اضطراب شامل مجموعه‌ای از مهارت‌ها، تغییرات سبک زندگی و در صورت نیاز، مداخلات روان‌شناختی و دارویی است که هدف آن کاهش اثرات منفی اضطراب بر عملکرد فردی است. این رویکرد برای فرد ممکن است شامل شناخت الگوهای فکری اضطراب‌زا، تکنیک‌های آرام‌سازی، حفظ سبک زندگی سالم و استفاده از درمان‌های شناختی-رفتاری باشد. در مواردی که اضطراب شدید یا ماندگار است و عملکرد فرد را مختل می‌کند، نیاز به ارزیابی تخصصی و درمان‌های دارویی یا روان‌درمانی احساس می‌شود. تشخیص و درمان مناسب باید توسط متخصص صورت گیرد و نباید صرفاً بر اساس مطالب اینترنتی یا تغییرات سبک زندگی بدون مشورت پزشکی انجام شود. در نتیجه، مدیریت اضطراب مجموعه‌ای از راهکارهای فردی و درمان‌های تخصصی است که باید بر اساس نیازهای هر فرد طراحی و اجرا شود.