نویسنده:

سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس اعلام کرده است که کمبود دارو و تجهیزات پزشکی در کشور با توجه به ضعف نظارت و کاهش واردات بیشتر شده و این وضعیت می‌تواند تا پایان سال منجر به تعطیلی برخی اتاق‌های عمل شود. او همچنین اشاره کرد که هزینه‌های درمان برخی بیماران سرطانی به شدت افزایش یافته و سیاست‌های تخصیص ارز و برنامه‌ریزی ناکافی در تأمین نیازهای تجهیزات و داروهای حیاتی مشکلات جدی ایجاد کرده است. ارزیابی‌های مختلف حاکی از آن است که میزان کمبود داروها و تجهیزات در سطح کشور متفاوت است، اما همانطور که بیمارستان‌ها و بیماران با مشکلات مالی و تأمین دارو مواجهند، این نارسایی‌ها روند درمان را دشوارتر می‌سازد. در نتیجه، نگرانی‌هایی درباره آینده نظام سلامت و نیاز به اصلاحات در مدیریت منابع ارزی و تولید داخلی مطرح شده است.

مطالعات متعددی نشان می‌دهد غذاهای گیاهی و مغذی مانند میوه‌ها، سبزیجات رنگارنگ و آجیل می‌توانند نقش مؤثری در کاهش علائم پیری پوست و حفظ سلامت آن ایفا کنند. مصرف موادی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین E و اسیدهای چرب امگا ۶ به تقویت ساختار پوست و حمایت از دفاع‌های طبیعی آن کمک می‌کند. علاوه بر این، سلامت روده و میکروب‌های آن ارتباط مستقیمی با وضعیت پوستی دارند و تغذیه مناسب می‌تواند تأثیرات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی در بدن ایجاد کند. بنابراین، تغذیه متنوع و سرشار از مواد گیاهی، نقش کلیدی در پیشگیری از آسیب‌های ناشی از عوامل محیطی و پیری پوست ایفا می‌کند.

بر اساس گزارش‌های موجود، تاکنون حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار دوز واکسن آنفلوانزا به کشور وارد شده است که شامل محموله‌های مختلف از جمله شرکت‌های چینی است و در حال توزیع در مراکز درمانی مجاز می‌باشد. سازمان غذا و دارو بر اهمیت اصل بودن و تأییدیه‌های معتبر واکسن در فرآیند خرید و مصرف تأکید کرده و توصیه می‌کند افراد در انتخاب واکسن به استانداردها و شرایط نگهداری توجه داشته باشند. گروه‌های پرخطر مانند سالمندان و افراد با بیماری‌های زمینه‌ای باید بر اساس توصیه‌های پزشک نسبت به دریافت واکسن اقدام کنند و از مسیرهای رسمی واردات اطمینان حاصل نمایند. این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که شیوع آنفلوانزا در فصول آتی پیش‌بینی می‌شود و رعایت پروتکل‌های درمان و واکسیناسیون برای کنترل این بیماری‌ها اهمیت دارد.

بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط مدیر کشوری برنامه کنترل سل وزارت بهداشت، میزان بروز سل در ایران حدود ۱۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است و تنها حدود دو سوم موارد ابتلا شناسایی می‌شوند. همچنین، برآورد می‌شود که نزدیک به ۱۵ میلیون نفر در کشور به عفونت سل پنهان آلوده باشند، که می‌تواند مخزن بالقوه بیماری محسوب شود و در صورت تضعیف سیستم ایمنی فعال شده و منجر به بیماری فعال گردد. سهم اتباع غیرایرانی در موارد شناسایی‌ شده سل در طی ده سال اخیر افزایش یافته است و این جمعیت نقش مهمی در کنترل شیوع بیماری در سطح منطقه دارند. نیاز به استراتژی‌های غربالگری، تشخیص زودهنگام و جلب اعتماد افراد جهت موفقیت در مدیریت این بیماری اهمیت روزافزونی یافته است.

مدیریت سطح قند خون در افراد با مرحله پیش‌دیابت و دیابت اهمیت زیادی دارد و رژیم غذایی نقش کلیدی در این زمینه ایفا می‌کند. مصرف مواد غذایی حاوی فیبرهای محلول مانند جو دوسر و توت‌ها، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش نوسانات قند خون را می‌تواند تسهیل کند. همچنین، حبوبات نظیر لوبیا و عدس به دلیل ترکیب فیبر و پروتئین گیاهی، روند هضم را کند می‌کنند و سطح قند را پایدار نگه می‌دارند. مصرف ماهی‌های چرب نظیر سالمون و مغزهای آجیلی به دلیل دارا بودن امگا-۳ و چربی‌های سالم، در بهبود سلامت متابولیک و کنترل قند موثر است. در کنار عوامل تغذیه‌ای، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و پرهیز از مصرف الکل از عوامل موثر در حفظ توازن قند خون محسوب می‌گردند.

مطالعات و گزارش‌های متعدد نشان می‌دهند که مصرف میوه، سبزی، لبنیات و غلات کامل در جمعیت ایرانی کم است و این امر با افزایش مصرف غذاهای ناسالم همراه شده است. این وضعیت منجر به شیوع قابل توجهی از مشکلات تغذیه‌ای از جمله کمبود ریزمغذی‌ها، اضافه‌وزن، چاقی و سوءتغذیه کودکان شده است. علاوه بر این، گرانی لبنیات، باورهای نادرست و تغییر الگوی غذایی از عوامل مهم در کاهش مصرف این گروه‌های غذایی محسوب می‌شوند. برنامه‌های مداخلاتی متعددی از جمله آموزش تغذیه، حمایت‌های یارانه‌ای و استقرار کارشناسان تغذیه در شبکه بهداشت در حال اجرا است تا بر مشکلات تغذیه‌ای فائق آید. در نهایت، توجه به اصلاح الگوی مصرف و ارتقاء آگاهی عمومی از استحکام برنامه‌های سلامت تغذیه در کشور محسوب می‌شود.

مطالعات آزمایشگاهی در مدل‌های حیوانی نشان داده است که افزایش سطح پروتئین ناو ۱.۱ در مغز موش‌های مبتلا به آلزایمر منجر به بهبود حافظه، تنظیم فعالیت‌های الکتریکی مغز و کاهش پلاک‌های آمیلوئید می‌شود، هرچند اثرات این روش در انسان هنوز نیازمند بررسی است. این پروتئین نقش مهمی در انتقال پیام‌های عصبی و هماهنگی ریتم‌های مغزی دارد و کاهش آن در بیماران با آلزایمر یکی از عوامل مشکلات شناختی است. نتایج حاصله، علاوه بر بهبود حافظه، شامل کاهش فعالیت‌های مشابه صرع و افزایش طول عمر موش‌ها بوده است. پژوهشگران در حال توسعه دارویی مبتنی بر این یافته‌ها هستند تا بتوانند در آینده اقدامات موثری برای درمان این بیماری ارائه دهند. با این حال، اهمیت دارد که تبیین‌های فعلی بر مبنای پژوهش‌های روی مدل حیوانی باشد و اثرات در انسان در آینده مشخص شود.

در حوزه پزشکی قانون‌گذاری زبان، الگوهای زبانی خاصی مانند تکرار کلمات، بیان معکوس، و پنهان‌سازی ضمیر "ما" می‌توانند سرنخ‌هایی در شناسایی دروغ‌گوها باشند. تحقیقات نشان می‌دهد دروغ‌گوها تمایل دارند بیش از راست‌گوها حرف بزنند و از توصیف‌های حسی کمتری استفاده می‌کنند، زیرا حافظه ساختگی آن‌ها به تجربه‌های حسی واقعی مرتبط نیست. همچنین، دروغ‌گویی ممکن است با تغییر ترتیب روایت، کاهش جزئیات و پرهیز از ذکر نام فرد یا رویداد همراه باشد. زبان دروغ‌گوها به سمت فاصله‌گیری از افرادی که نسبت به آنان احساس منفی دارند، تمایل دارد و در شرایط استرس‌زا، فشار ذهنی گفتار را آشفته می‌کند. بنابراین، تحلیل ویژگی‌های زبانی می‌تواند کمک‌کننده در ارزیابی صحت روایت‌ها باشد، هرچند که زبان بدن و ابزارهای دیگر ممکن است گمراه‌کننده باشد.

مطالعات جدید نشان می‌دهد افرادی که الگوی خوابشان دیرتر است و شب‌زنده‌دار محسوب می‌شوند، ممکن است در معرض خطراتی مرتبط با سلامت متابولیک قرار گیرند، زیرا این افراد تمایل دارند وعده‌های غذایی خود را در ساعت‌های دیرتر مصرف و توجه کمتری به کیفیت تغذیه داشته باشند، که می‌تواند منجر به تجمع چربی‌های شکمی و تغییرات منفی در شاخص‌های سلامت متابولیک شود. این گروه عموماً سطح بالاتری از انسولین، تری‌گلیسیرید و سطح پایین‌تری ازکلسترول HDL دارند، که با افزایش خطر بیماری‌های قلبی و دیابت نوع ۲ مرتبط است. هرچند نتایج نشان‌دهنده رابطه است، اما عوامل دیگری مانند فعالیت بدنی، استرس و نوع تغذیه نیز در این تفاوت‌ها نقش دارند. بنابراین، تنظیم زمان خواب و توجه به کیفیت و زمان‌بندی وعده‌های غذایی می‌تواند به حفظ سلامت متابولیک و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌ها کمک کند.

در هفته‌های اخیر، موارد ابتلا به کووید-۱۹ در کشور افزایش یافته است، اما پیش‌بینی می‌شود این روند در آینده نزدیک روند کاهشی پیدا کند، البته در صورت ادامه روند طبیعی اپیدمی. زیرسویه‌های جدید اومیکرون با قدرت سرایت بالا در گردش هستند و عفونت‌های ناشی از آن غالباً دستگاه تنفسی فوقانی را درگیر می‌کنند و علائمی مشابه با آنفلوآنزا دارند. همزمان، پیش‌بینی می‌شود موارد ابتلا به آنفلوآنزا در آبان ماه امسال افزایش یابد، در حالی که تاکنون نوع جدیدی از ویروس آنفلوآنزا در کشور مشاهده نشده است. واکسن آنفلوآنزا که سه سویه ویروس را پوشش می‌دهد، هم‌اکنون در دسترس است و بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، موجب کاهش شیوع این بیماری خواهد شد. به طور کلی، روند ابتلاهای تنفسی در حال حاضر تحت نظارت است و در صورت تداوم روندهای طبیعی اپیدمی، انتظار می‌رود که میزان موارد کاهش یابد.