بیخوابی در کودکان به معنای مشکل در به خواب رفتن یا ماندن در خواب است که در صورت تداوم و تکرار مداوم، میتواند نشاندهنده اختلال خواب باشد. این مشکل معمولاً در اثر عوامل مختلفی از جمله برنامه خواب نامنظم، استفاده از وسایل الکترونیکی قبل از خواب، اضطراب و نگرانیهای مربوط به محیط اطراف است. الگوی بیخوابی در کودکان با سن تغییر میکند و در کودکان مبتلا به اوتیسم و بیشفعالی شیوع بیشتری دارد. درمانهای اولیه اغلب بر اصلاح رفتارهای خواب و روتینهای روزمره متمرکز است و داروها تنها در موارد خاص و تحت نظر پزشک مصرف میشوند. در صورت استمرار مشکل، مراجعه به متخصص جهت ارزیابی و راهکارهای مناسب ضروری است.
ماه: آگوست 2026
-

مرگ ناگهانی رزیدنت جوان در بیمارستان و چالشهای پدیده خودکشی در جامعه پزشکی
مرگ یک رزیدنت در بیمارستان بهارلو که گفته شده حدود دو روز پس از مرگ کشف شده، منجر به طرح پرسشهایی درباره علت مرگ و ضعف سازوکارهای نظارتی شده است. بیماریهای شغلی، فشارهای روانی و میزان فرسودگی شغلی رزیدنتها از عوامل مطرح در بروز خودکشی در میان پزشکان ایران است، که میزان آن نسبت به جمعیت عمومی بسیار بالاست. بررسیهای رسانهای و علمی نشان میدهد خودکشی در نظام سلامت به موضوعی شناختهشده و نسبتا مخفی تبدیل شده است، اما هنوز راهکارهای موثری برای کاهش این پدیده ارائه نشده است. فقدان حمایتهای حرفهای و ضعف سیاستهای نظارتی، محیطهای کاری بیپایان و بیپناه، عواملی هستند که ممکن است به بروز حوادثی همچون مرگهای ناخواسته منجر شوند. لزوم توجه جدیتر به سلامت روان و بهبود شرایط کاری در نظام درمانی ایران، امری حیاتی در کاهش این نوع حوادث به شمار میرود.
-

راهنمای جامع شناخت اضطراب و روشهای مدیریت آن
اضطراب یک واکنش طبیعی و معمول در مواجهه با موقعیتهای مهم و نامطمئن است که در صورت شدت، تداوم و تأثیر منفی بر عملکرد روزمره به عنوان نشانگان یک اختلال روانی در نظر گرفته میشود. علائم اضطراب شامل تپش قلب، تنگی نفس و احساس ناخودآگاه در بدن است و عوامل متعددی مانند استرسهای زندگی، بیماریهای جسمی و مصرف مواد میتواند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشد. تفاوت میان استرس، نگرانی و اضطراب در شدت و زمان بروز آنها نهفته است و در مواردی که اضطراب منجر به اختلال در خواب، تمرکز یا روابط شود، نیازمند ارزیابی تخصصی است. درمانهای مؤثر شامل رواندرمانی و در برخی موارد دارودرمانی است و مراجعه به متخصص در موارد شدید یا کنترلناپذیر ضروری است. شناخت علائم و تفاوتهای اضطراب با حالتهای طبیعی و بهرهگیری از راهکارهای مدیریت اولیه میتواند به کاهش تأثیر منفی آن بر زندگی فرد کمک کند، اما در نهایت، درمان حرفهای کلیدیترین نقش را در کنترل این اختلال دارد.
-

بازنگری در توصیه مصرف لبنیات پرچرب بر اساس یافتههای جدید پژوهشها
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که مصرف روزانه لبنیات پرچرب، در گروه افراد دارای اضافهوزن و چاقی، به مدت ۱۲ هفته، نه منجر به افزایش وزن و نه تغییر منفی در شاخصهای سلامت متابولیک میشود، در حالی که این افراد مقادیر قابل توجهی از مواد مغذی مانند کلسیم، پروتئین و ویتامین D دریافت کردند. محققان بر اهمیت ارزیابی ساختار کلی غذا و تأثیر آن بر هضم و جذب، تأکید میکنند و معتقدند اثرات لبنیات پرچرب ممکن است با تصور عمومی متفاوت باشد. علیرغم این یافتهها، توصیه میشود مصرف لبنیات پرچرب بر اساس نیازهای فردی و شرایط سلامت، تحت نظر متخصص تغذیه صورت گیرد و این نتایج به معنای تجویز بیرویه این نوع لبنیات نیست. این پژوهش میتواند زمینهساز بازنگری در برخی توصیههای غذایی و انجام مطالعات گستردهتر درباره نقش واقعی لبنیات در سلامت انسان باشد.
-

تولد ۱۵ نوزاد در یک روز در بیمارستان سنندج، شامل چندقلوهای متعدد
در بیمارستان بعثت سنندج در یک دوره زمانی ۲۴ ساعته، تعداد قابل توجهی زایمان چندقلویی شامل سه زایمان سهقلویی و سه زایمان دوقلویی انجام شد که منجر به تولد ۱۵ نوزاد شد. این تجربه منحصر به فرد نتیجه هماهنگی و آمادگی کامل تیم پزشکی و پرستاری مجموعه درمانی این بیمارستان بود. نوزادان در بخشهای مراقبتهای ویژه نوزادان بستری شده و تحت نظارتهای تخصصی قرار گرفتند. این رویداد نماد اهمیت توانمندی مراکز درمانی در مدیریت زایمانهای چندقلویی پیچیده است و تاثیر مستقیم در خانوادههای نوزادان دارد. مجموعه این فعالیتها نشاندهنده نقش کلیدی کار تیمی در موفقیت عملهای حساس زایمان چندقلویی است.
-

تأثیر زمان تغذیه بر سلامت متابولیک و قلبی عصبی
مطالعات متعددی نشان میدهند که زمانبندی وعدههای غذایی میتواند بر سلامت بدن، مرگ و میر و امید به زندگی تأثیرگذار باشد. یافتههای اخیر حاکی از آن است که شروع روز با اولین وعده غذایی در ساعات صبح زود و خوردن شام در حوالی ساعت ۷ تا ۸ عصر، کمترین خطر مرگ و افزایش طول عمر را دارند، در حالی که تأخیر در صرف وعدههای غذایی و خوردن غذا در ساعات دیرتر از شب میتواند این خطرات را افزایش دهد. هرچند پیوند مستقیم بین زمان وعدههای غذایی و طول عمر نیازمند تحقیقات بیشتر است، اما این نتایج اهمیت توجه به برنامهریزی زمانی وعدههای غذایی را در حفظ سلامت نشان میدهد.
-

تأثیر کیفیت و مدت زمان خواب بر روند پیری و سلامت بدن
مطالعات نشان دادهاند که مدت زمان خواب نقش مهمی در سلامت بیولوژیک و فرآیند پیری دارد، به طوری که خواب کمتر از 6.4 ساعت یا بیشتر از 7.8 ساعت با افزایش خطر بیماریها و پیری سریعتر مرتبط است. هر دو حالت خواب کوتاه و طولانی میتوانند نشانگر وضعیت نامطلوب سلامت در بدن باشند و با اختلالات متابولیک، روانی، و دستگاههای تنفسی، قلبی و گوارشی ارتباط داشته باشند. همچنین، یافتهها حاکی از آن است که الگوی خواب نهتنها بر سلامت جسمانی بلکه بر سلامت روان، از جمله افسردگی در سنین سالمندی، تأثیرگذار است. بنابراین، تنظیم زمان خواب بین حدود 6.4 تا 7.8 ساعت به عنوان یک شاخص سلامت ممکن است در حفظ سلامت کلی بدن اهمیت داشته باشد.
-

اثرات مصرف طولانیمدت ملاتونین در افراد مبتلا به بیخوابی و ارتباط آن با نارسایی قلبی
مطالعات اولیه نشان میدهد که مصرف بلندمدت ملاتونین در افراد مبتلا به بیخوابی مزمن ممکن است با افزایش قابل توجه خطر نارسایی قلبی همراه باشد، گرچه رابطه علیت هنوز ثابت نشده است. این تحقیقات بر اساس دادههای ثبتشده در سوابق پزشکی نشان میدهد افراد مصرفکننده ملاتونین در مدت زمان مشخص، در معرض افزایش ریسک نارسایی قلبی قرار دارند و احتمال بستری شدن و مرگ ناشی از آن در این گروه بیشتر است. لازم است تاکید شود که یافتههای حاضر به معنای اثبات مستقیم نقش ملاتونین در بروز بیماریهای قلبی نیست و محدودیتهایی در مطالعات فعلی وجود دارد که نیازمند تحقیقات بیشتر است. به طور کلی، ارزیابی اثرات بلندمدت مصرف این مکمل باید با احتیاط صورت گیرد، زیرا هنوز تحقیقات کافی برای استنتاج نتایج قطعی انجام نشده است.
-

مصرف گوجهفرنگی در برخی شرایط پزشکی ممکن است مضر باشد
مصرف گوجه فرنگی ممکن است برای برخی افراد نگرانیهایی ایجاد کند، بهویژه در افرادی که مشکلات گوارشی، حساسیتهای غذایی یا بیماریهای مزمن دارند. این ماده غذایی به دلیل اسیدی بودن میتواند رفلاکس معده را تشدید کند و در افراد حساس، ناراحتیهای گوارشی و آلرژیهای دهانی را بروز دهد. همچنین، در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی، مصرف گوجهفرنگی باید تحت نظر پزشک صورت گیرد، زیرا حاوی پتاسیم است که میتواند وضعیت این بیماران را وخیمتر کند. در کنار این موارد، افراد حساس به هیستامین و کسانی که دچار عدم تحمل این ماده هستند نیز باید مصرف آن را محدود کنند. برای افراد سالم، گوجهفرنگی منبع غنی مواد مغذی است و مصرف متعادل آن در قالب یک رژیم غذایی متنوع میتواند مفید باشد.
-

آشنایی با طرحوارههای ناسازگار و راهکارهای شناخت و درمان آنها
طرحوارههای ناسازگار الگوهای عمیق فکری و هیجانی هستند که معمولاً بر پایه تجربیات دوران کودکی شکل میگیرند و بر نگرش فرد نسبت به خود و دیگران تأثیر میگذارند. این طرحوارهها منحصر به افکار منفی زودگذر نمیباشند، بلکه منجر به تکرار رفتارها و تجربیات آسیبزننده میشوند و در شرایط مختلف علت بروز مشکلات تکراری در روابط و تصمیمگیریها هستند. در سازمانهای رواندرمانی، شناخت و درمان این الگوها اهمیت زیادی دارد، چرا که میتواند کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد. تشخیص و مدیریت این طرحوارهها نیازمند ارزیابیهای تخصصی است که در روشهای درمانی مطرح شده است.
