طرحواره نقص و شرم یکی از الگوهای ناسازگار اولیه است که باعث میشود فرد احساس کند دارای عیب یا نقص اساسی است و ارزشمند تلقی نمیشود. این الگو میتواند منجر به ترس از قضاوت، حساسیت به انتقاد و تلاش برای پنهان کردن بخشهایی از شخصیت شود، و موجب احساس شرمندگی و کاهش اعتمادبهنفس گردد. شناخت این طرحواره و تفاوت آن با احساس شرم موقت اهمیت دارد، زیرا درک آن میتواند روند درمان و مدیریت رفتارهای مرتبط را تسهیل کند. در مقاطع مختلف، ارزیابی و درمان این الگو با هدف کاهش تاثیر آن بر سلامت روان مورد تاکید قرار گرفته است.
ماه: آگوست 2026
-
علتها و راهکارهای درمان دیر حرف زدن در کودکان
دیر حرف زدن در کودکان به معنی پیشرفت کندتر در مهارتهای زبانی نسبت به سن طبیعی است که معمولاً در حدود یک سالگی کلمات شروع میشود و تا دو سالگی جمله دوکلمهای ساخته میشود. شایعترین علت قابل درمان این تاخیر کمشنوایی است و آزمایش شنوایی اولین گام در تشخیص است. همچنین، عواملی مانند مصرف خوراکیهایی مانند موز و بستنی یا کمبود ویتامینها معمولاً تاثیری بر رشد گفتار ندارند و دیر حرف زدن اغلب نشاندهنده کمهوشی یا اوتیسم نیست. درمان اصلی این مشکل گفتاردرمانی است و هر چه زودتر آغاز شود، احتمال نتایج بهتر بیشتر است. در مواردی که کودک پس از ۱۸ ماه کمتر از ده کلمه یاد گرفته و در دو سالگی توانایی ساختن جمله ندارد، لازم است ارزیابی تخصصی انجام شود.
-
طرحواره استحقاق چگونه بر رفتار فرد تأثیر میگذارد؟
طرحواره استحقاق یکی از الگوهای ناسازگار اولیه در نظریه طرحوارهدرمانی است که در آن فرد احساس میکند باید بدون توجه به نیازها و محدودیتهای دیگران، از امتیاز و توجه ویژه برخوردار باشد. این طرحواره میتواند منجر به توقعات زیاد، احساس برتری و مشکلات در روابط عاطفی، خانوادگی و کاری شود، بهطوری که فرد در پذیرش محدودیتها و قانونمندیها دچار دشواری میگردد. تشخیص و تفکیک این الگو از اعتمادبهنفس سالم و ویژگیهای خودشیفتگی اهمیت دارد، و ارزیابی آن معمولاً از طریق پرسشنامههای تخصصی صورت میگیرد. درمان این طرحواره نیازمند شناخت صحیح آن و بهکارگیری اصول درمانی مناسب است.
-
اثرات طرحواره آسیبپذیری بر زندگی روزمره و راههای مدیریت آن
طرحواره آسیبپذیری یکی از طرحوارههای ناسازگار در حوزه رواندرمانی است که افراد مبتلا به آن معتقدند ممکن است در آینده با رویدادهای آسیبزا یا خطرناک روبهرو شوند و توانایی جلوگیری یا مقابله با آنها را ندارند. این افراد احتمال وقوع خطرها را بیش از میزان واقعی میپندارند و دنیا را ناامن تصور میکنند، که منجر به احساس اضطراب و عدم احساس امنیت میشود. در نتیجه، این نگرانیها میتواند بر رفتارهای روزمره و فرآیندهای تصمیمگیری تاثیرگذار باشد. درمان این طرحواره از طریق رویکردهای رواندرمانی صورت میگیرد که تمرکز بر کاهش این باورهای ناسازگار دارد. این موضوع اهمیت دارد که این طرحواره چگونه شکل میگیرد و چه راهکارهای درمانی برای کنترل و مدیریت آن وجود دارد.
-
اهمیت اندازهگیری دور کمر در ارزیابی خطرهای مرتبط با چاقی
در ارائه رویکردهای جدید برای ارزیابی سلامت افراد، اندازهگیری دور کمر به عنوان یک شاخص مهم در تشخیص چربی ناسالم و خطرات مرتبط با آن مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات نشان میدهد که استفاده از شاخص توده بدنی (BMI) تنها نمیتواند به تنهایی سلامت فرد را به درستی ارزیابی کند، چرا که این شاخص نسبت چربی به عضله را در نظر نمیگیرد و ممکن است افراد با BMI نرمال اما چربی اضافی در ناحیه شکم، در خطر ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت و بیماریهای قلبی باشند. تحلیل دادههای بزرگسالان نشان میدهد که اندازهگیری دور کمر، هم برای پزشک و هم برای بیمار، روشی ساده و قابل دسترس است که میتواند به شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر کمک کند و نیاز به انجام فرایندهای پیچیدهتر را کاهش دهد. این یافتهها در کنار رویکردهای چندمعیاری در ارزیابی اضافهوزن و چاقی پیشنهاد میشود و نشان میدهد که دادن اهمیت بیشتر به اندازهگیری دور کمر میتواند ابتکارات بهسازي در پیشگیری و درمان بیماریهای مرتبط با چاقی را تسهیل کند.
-
میزان مناسب بودن نوشیدنیهای ایرانی برای کودکان
مصرف چای در کودکان باید با احتیاط صورت گیرد، زیرا حاوی کافئین است که ممکن است بر خواب و حساسیتهای جسمی آنان تأثیر منفی بگذارد و جذب آهن را مختل کند. افزودن قند و شکر به چای نیز خطر پوسیدگی دندان و افزایش کالری را به همراه دارد. در مقابل، آب و شیر گزینههای سالمتری برای تأمین مایعات روزانه کودکان هستند، و استفاده محدود از دمنوشهای گیاهی ملایم میتواند در موارد خاص مفید باشد، البته باید با رعایت احتیاط و در صورت نیاز، تحت نظر پزشک انجام شود. نقش اصلی در ترویج عادتهای غذایی سالم در کودکان بر عهده والدین است، زیرا انتخاب نوشیدنیها بر ذائقه و سلامت آینده آنها تأثیر میگذارد.
-
افکار منفی چیست و چگونه بر ذهن و سلامت روان تاثیر میگذارد
افکار منفی به عنوان بخشی طبیعی از فعالیت ذهن انسان شناخته میشوند، اما تمرین مهارتهای شناختی میتواند به فرد کمک کند تا رابطه خود را با این افکار بهبود بخشد و اثرات منفی آنها را کاهش دهد. بررسی و شناخت صدای درونی، جدا کردن فکر از واقعیت و تمرکز بر زمان حال، از جمله روشهای موثر در مدیریت افکار منفی است. افزایش آگاهی نسبت به نوع و زمان فعال شدن این افکار، و تقویت صدای حمایتی داخلی میتواند در کاهش نگرانی و اضطراب مؤثر باشد. در مواردی که افکار منفی بر کیفیت زندگی تأثیر قابل توجهی دارد، مراجعه به تخصص رواندرمانی توصیه میشود. بنابراین، کنار آمدن با افکار منفی نیازمند تمرین و آگاهی است و در صورت تداوم، کمک حرفهای ضروری است.
-
فرسودگی شغلی چیست و چگونه علائم آن را شناسایی کنیم
فرسودگی شغلی وضعیت ناشی از استرس مزمن در محیط کار است که میتواند بر سلامت روان و جسم فرد تأثیر بگذارد و با احساس خستگی، بیعلاقگی و کاهش انگیزه مشخص میشود. این وضعیت معمولا نتیجه عوامل متعددی مانند فشار کاری، فقدان کنترل بر وظایف، عدم قدردانی و روابط ناسالم در محیط کار است، هرچند ساعات کاری طولانی تنها عامل نیست. عوامل فشاری مانند حضور مداوم در فضای کاری و عدم مرزبندی واضح بین کار و زندگی شخصی نیز ممکن است منجر به این مشکل شوند. در صورت ادامهدار بودن علائم مانند کاهش تمرکز، اختلال خواب و احساس بیانگیزگی، نیاز به کمک تخصصی احساس میشود. در کنار استراحت و بازیابی انرژی، اصلاح شرایط محیط کار و برقراری مرزهای مشخص میان کار و زندگی اهمیت دارد تا از بروز عمیقتر این وضعیت جلوگیری شود.
-
کمبود در برخی داروها در ایران؛ وضعیت ذخایر دارویی و نیاز به واردات مواد اولیه
در حال حاضر، صنعت دارویی کشور وضعیت پایدار دارد اما نگرانیهایی درباره کاهش ذخایر و اختلال در تأمین مواد اولیه وجود دارد. عضو هیأتمدیره انجمن داروسازان ایران معتقد است که هنوز بحران کامل در حوزه دارو رخ نداده است، اما روند ادامهدار اختلال در واردات مواد اولیه و تجهیزات میتواند بر تولید دارو تأثیرگذار باشد. عمده مواد اولیه وارداتی از مسیرهای دریایی تأمین میشوند که بسته بودن این مسیرها هزینه و زمان تهیه مواد را افزایش داده و در صورت استمرار، کاهش عرضه دارو را منجر خواهد شد. در حال حاضر، داروهای حوزه اعصاب، روان و برخی داروهای قلبی بیشتر در معرض کمبود قرار دارند، اما تلاش برای تأمین مواد از مسیرهای جایگزین در حال انجام است. ضرورت دارد تا در راستای رعایت اصول بشردوستانه، مسیرهای واردات دارو و تجهیزات پزشکی تسهیل شده و از اثرات منفی آن بر سلامت بیماران کاسته شود.
-
سازمان غذا و دارو اسامی کرمهای دست غیرمجاز را اعلام کرد
روابط عمومی سازمان غذا و دارو اعلام کرده است که تعدادی از کرمهای دست و محصولات مراقبت از پوست دست بدون مجوزهای قانونی در بازار عرضه شدهاند و در فهرست محصولات غیرمجاز قرار گرفتهاند. این سازمان تأکید کرده است که این فرآوردهها به دلیل عدم تایید مجوزها، عدم شفافیت منشأ تولید و کیفیت مواد اولیه، قابل تایید نیستند و مصرف آنها ممکن است خطرات سلامت را در پی داشته باشد. از شهروندان خواسته شده است از تهیه این محصولات تنها از مراکز مجاز خودداری کنند و در صورت مشاهده، موضوع را به مراجع ذیربط گزارش دهند. سازمان غذا و دارو در حال انجام اقدامات لازم برای جمعآوری این محصولات و برخورد با متخلفان میباشد. همچنین، وزارت بهداشت اقداماتی نظیر استفاده از ماسکهای خانگی با مواد طبیعی را برای مراقبت از پوست پیشنهاد داده است.