ماه: اکتبر 2026

در پی مرگ فردی در روسیه و انتشار اخبار مربوط به شیوع احتمالی طاعون، تاکنون هیچ منبع رسمی یا سازمان بهداشت جهانی شیوع این بیماری در روسیه را تایید نکرده است. متخصصان بیماری‌های عفونی و مسئولان نظام سلامت بر نبود شواهد قوی و اطلاع‌رسانی رسمی در این زمینه تأکید دارند و اعلام کرده‌اند که بر اساس روند جهانی، طاعون در شرایط کنونی ریشه‌کن شده است. تحلیل‌های مینو محرز و دیگر کارشناسان نشان می‌دهد که گزارش‌های رسانه‌ای در این باره محدود به اطلاعیه‌های غیررسمی است و اهمیت پایش مستمر و تحلیل نتایج آزمایشگاهی را یادآور شده‌اند. در حال حاضر، تشخیص‌های رسمی درباره این حادثه به علت عدم تأیید آزمایش‌های موثق و کمبود اطلاعات دقیق، در وضعیت مبهم باقی مانده است. بنابراین، نگرانی‌های عمومی باید بر مبنای منابع معتبر و اطلاعات رسمی استوار باشد تا از گمانه‌زنی‌های بی‌اساس اجتناب شود.

مطالعات نشان می‌دهد که افراد مبتلا به دیابت می‌توانند در صورت مدیریت میزان و نوع مصرف، از مصرف برخی شیرینی‌ها و آب‌نبات‌ها بهره‌مند شوند، اما توجه به میزان کربوهیدرات و افزودنی‌های شیرین‌کننده اهمیت زیادی دارد. انتخاب شیرینی‌های حاوی پروتئین یا چربی مانند شکلات مغزدار می‌تواند هضم آهسته‌تری داشته باشد، اما جایگزین‌های بدون قند لزوماً سالم‌تر نیستند و ممکن است مصرف زیاد آنها مشکلات گوارشی ایجاد کند. همچنین، مصرف محدود و آگاهانه شیرینی‌ها در کنار رعایت اصول تغذیه سالم می‌تواند به کنترل بهتر قند خون کمک کند. در این میان، جایگزین‌های مغذی‌تر مانند میوه‌ها و مغزها، در صورت مصرف محدود و آگاهانه، می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. نهایتاً، تمرکز بر میزان و دفعات مصرف شاخص‌تر از برچسب‌های «بدون قند» است و انتخاب‌های غذایی باید بر اساس ارزیابی کلی سلامت و نیازهای فردی صورت گیرد.

مطالعات اخیر نشان می‌دهند که مصرف آسپرین در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و گسترش آن به کبد، اثر چندانی در کاهش خطر بازگشت یا مرگ نداشته است و در عین حال، با افزایش مشکلات جدی مانند خونریزی، حملات قلبی و زخم همراه بوده است. یافته‌های یک مطالعه نشان می‌دهد که تاثیرات ضد سرطانی آسپرین ممکن است به عوامل بیولوژیکی و بالینی بستگی داشته باشد، اما نتیجه‌گیری قطعی در مورد سودمندی آن هنوز قابل ارائه نیست. لازم است پیش از تجویز این دارو در جمعیت‌های جدید، آزمایش‌های تصادفی و دقیق انجام شود. بیماران باید قبل از استفاده از آسپرین برای این هدف، با پزشک خود مشورت کنند.

در دهمین همایش ملی سلامت معنوی اسلامی، دکتر یحیی عقیقی، استاد برجسته روماتولوژی کودکان و شاگرد مرحوم دکتر قریب، به عنوان چهره شاخص در حوزه سلامت معنوی معرفی و مورد تقدیر قرار گرفت. وی پس از مواجهه با چالش‌های تحصیل در کودکی، توانست وارد دانشگاه تبریز شده و در رشته پزشکی به بالاترین رتبه دست یابد، سپس تخصص بیماری‌های کودکان را در لندن تکمیل کند. او نقش مؤثری در راه‌اندازی رشته روماتولوژی کودکان در دانشگاه تهران ایفا کرده و همچنان فعالیت‌های علمی و بالینی خود را در حوزه بیماری‌های نادر و روماتولوژی کودکان ادامه می‌دهد. این رویداد، بر اهمیت ارتباط میان سلامت جسم و معنویت و فعالیت‌های علمی در حوزه سلامت تأکید دارد.

وزیر بهداشت درا ین زمینه اعلام کرد که اقدامات مراقبتی در مرزهای کشور انجام شده است و هیچ نگرانی خاصی درباره شیوع طاعون وجود ندارد، در حالی که سازمان جهانی بهداشت هنوز به طور رسمی درباره گزارش‌های مربوط به ابتلا در روسیه بیانیه‌ای صادر نکرده است. در حوزه درمان سرطان کودکان، با افتتاح مرکز جامع تشخیص و درمان، تلاش‌های نظام سلامت ایران در زمینه ارائه مراقبت‌های جامع و چندتخصصی برای کودکان مبتلا به سرطان افزایش یافته است. این مرکز، اولین مجموعه دانشگاهی تخصصی در زمینه سرطان کودکان محسوب می‌شود و بر اهمیت تشخیص زودهنگام و درمان جامع تأکید دارد. توجه به عوامل محیطی و ارتقای سواد سلامت در حوزه پیشگیری و درمان سرطان کودکان از محورهای مورد توجه قرار دارد.

در پی وقوع مرگ ناگهانی یک کارمند در یک مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون در روسیه، نگرانی‌هایی درباره احتمال ابتلا به طاعون افزایش یافته است، هرچند هنوز تأیید پزشکی در این خصوص صورت نگرفته است. طاعون، که توسط باکتری یرسینیا پستیس ایجاد می‌شود، همچنان در چرخه طبیعی برخی مناطق جهان حضور دارد و می‌تواند از طریق تماس با حیوانات آلوده یا گزش کک منتقل شود. انواع مختلف طاعون، از جمله نوع ریوی، می‌توانند به سرعت موجب عوارض شدید و مرگ شوند، اما در دنیای امروز، با تشخیص زودهنگام و درمان آنتی‌بیوتیکی، مرگ‌ومیر ناشی از آن کاهش یافته است. این حادثه، بیشتر نشان‌دهنده ادامه وجود این بیماری در طبیعت و ضرورت اقدامات پیشگیرانه است و ارتباط آن با مفهوم «مرگ سیاه» هنوز تایید نشده است.

بر اساس نظر متخصصان، انجام آزمایش‌های گسترده در قالب چکاپ سالانه لزوماً به معنای مراقبت بهتر از سلامت نیست و باید بر اساس عوامل فردی، سن، سابقه خانوادگی و علائم بالینی تعیین شود. غربالگری، فرآیندی است که هدف آن شناسایی بیماری در افراد ظاهراً سالم است، اما نتایج آزمایش ممکن است خطاهای مثبت یا منفی کاذب داشته باشند و ضروری است که انتخاب آزمایش‌ها با در نظر گرفتن شواهد علمی و شرایط فردی صورت گیرد. در نظام‌های سلامت مختلف، برنامه‌های ارزیابی سلامت معمولاً به مواردی مانند فشار خون، وزن، شاخص‌های چربی و قند خون محدود می‌شوند و انجام آزمایش‌های غیرضروری را توصیه نمی‌کنند. به همین دلیل، ارزیابی سلامت باید متناسب با نیازهای شخصی و با تمرکز بر عوامل خطر و علائم بالینی انجام شود و چکاپ کامل تنها در صورت نیاز و با نظر پزشک صورت گیرد.

دانشمندان با توجه به تحقیقات جدید، نقش ماده هیدروکینون موجود در دود سیگار را در فرآیندهای مرتبط با بیماری پارکینسون بررسی می‌کنند. این ماده سمی توانسته در آزمایش‌های سلولی و حیوانی تأثیراتی بر تجمیع پروتئین آلفا سینوکلئین و کاهش آسیب‌های عصبی داشته باشد. این یافته‌ها ممکن است توضیحی برای ارتباط مشاهده‌شده میان سیگار کشیدن و کاهش شیوع پارکینسون ارائه دهند، اما در عین حال ماده هیدروکینون خود سمی است و مصرف سیگار را بی‌توصیه می‌نماید. پژوهش‌ها در این زمینه هنوز در مراحل اولیه قرار دارند و نیازمند تحقیقات بیشتر برای تأیید اثرات در انسان هستند. بنابراین، نباید از این کشف نتیجه گرفت که سیگار می‌تواند محافظتی در برابر این بیماری ارائه دهد، بلکه این یافته ممکن است در آینده منجر به توسعه داروهای هدفمند بدون عوارض مضاعف شود.

با نزدیک شدن به فصل پاییز و تغییرات آب و هوایی، افزایش عفونت‌های حاد تنفسی از جمله آنفلوانزا و سرماخوردگی مورد نگرانی قرار گرفته است، به‌گونه‌ای که بازگشایی مدارس و تجمع در فضاهای سرپوشیده احتمال انتقال ویروس‌ها را افزایش می‌دهد. متخصصان بیماری‌های عفونی هشدار می‌دهند که علائم آنفلوانزا اغلب با شروع ناگهانی و با تب، لرز، بدن‌درد و ضعف همراه است، در حالی که سرماخوردگی علائمی خفیف‌تر دارد. گروه‌های در معرض خطر مانند کودکان، سالمندان و افراد با بیماری‌های مزمن باید واکسن آنفلوانزا را در فواصل زمانی مناسب تزریق کنند، چون ویروس همواره در حال تغییر است و واکسن‌های سال قبل ممکن است کارایی لازم را نداشته باشند. پیش‌بینی شده است که پیک آنفلوانزا در آذر و دی ماه آغاز شود و ادامه روند سال‌های قبل باشد، بنابراین رعایت تدابیر پیشگیرانه و واکسیناسیون به‌موقع اهمیت دارد.

بر اساس گزارش‌های موثق، در پی مرگ یک فرد مشکوک در روسیه و بررسی‌های آزمایشگاهی، سازمان جهانی بهداشت خطر بروز پاندمی ناشی از طاعون را در سطح جهانی پایین ارزیابی کرده است. این بیماری، که ناشی از باکتری Yersinia pestis است، معمولاً از طریق گزش کک و تماس با جوندگان آلوده منتقل می‌شود و در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب با آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر، قابل کنترل است. برخلاف کووید-۱۹، طاعون در حال حاضر بیماری نسبتاً نادری است و انتقال انسان‌به‌انسان در آن محدودتر است، زیرا بیشتر موارد ریوی سریع‌الدرمان و شناسایی می‌شوند. این موارد نشان می‌دهد که شناخت سریع علائم و اقدامات بهداشتی مناسب نقش کلیدی در مهار بیماری دارد و نباید از آن، به عنوان نشانه‌ای برای شروع پاندمی جدید نگرانی داشت. در حال حاضر، تمرکز بر شناسایی علت مرگ و عدم بروز موارد جدید در تماس‌های نزدیک است.