ماه: اکتبر 2026

در حالی که شایعاتی درباره شیوع طاعون در روسیه و فروش قسطی ماسک‌های ویژه این بیماری منتشر شده است، به‌نظر می‌رسد این ادعاها تنها در حد شایعات و گمانه‌زنی‌های بی‌پایه باشند، زیرا اطلاع‌رسانی‌های رسمی حاکی از عدم تایید ابتلای فرد فوت‌ شده به عامل طاعون است. متخصصان بیماری‌های عفونی بر ضرورت تفکیک اخبار تایید نشده از گزارش‌های رسمی تاکید می‌کنند و اعلام می‌نمایند که بر اساس مستندات موجود، امکان وقوع شیوع این بیماری در شرایط کنونی وجود ندارد. در گذشته، طاعون ریوی به عنوان یکی از فرم‌های خطرناک این بیماری شناخته شده است که انتقال آن عمدتاً از طریق قطرات تنفسی است، اما تشخیص و درمان آن نیازمند اقدامات آزمایشگاهی دقیق است. نهادهای بهداشتی روسیه و سازمان جهانی بهداشت پس از انجام آزمایش‌های لازم بر تمامی افراد تماس‌گیرنده، نتیجه‌ای مبنی بر شیوع بیماری گزارش نکرده‌اند، لذا نگرانی‌های عمومی باید مبتنی بر شواهد علمی باشد. به طور کلی، تمرکز بر آگاهی صحیح و اطلاع‌رسانی علمی، کلید مقابله با شایعات و جلوگیری از بروز ترس و اضطراب بی‌مورد در جامعه است.

مطالعات نشان می‌دهد مصرف چای در شب، به دلیل حضور کافئین، بر کیفیت خواب و جذب آهن تأثیر منفی دارد و توصیه می‌شود جایگزین‌های فاقد کافئین برای نوشیدنی‌های شبانه در نظر گرفته شود. باورهای رایج مبنی بر بی‌کافئین بودن چای کم‌رنگ یا مقایسه میزان کافئین آن با قهوه نادرست است و هر دو حاوی کافئین هستند. مصرف کافئین می‌تواند صرف نظر از احساس فرد، عمق خواب را کاهش دهد و خواب سبک‌تر شود. بهتر است پس از یک مدت مصرف منظم چای شبانه، استکان‌ها به تدریج با نوشیدنی‌های گیاهی بدون کافئین جایگزین شوند. همچنین، افراد با گروه‌های مختلف مانند مادران باردار و افراد شاغل در شیفت شب باید میزان مصرف کافئین را کنترل کرده و زمان مصرف آن را بر اساس نیازهای خواب تنظیم کنند.

بر اساس یک مطالعه جدید، آب چشمه‌های طبیعی در سه استان ایران حاوی عوامل انگلی مانند Cryptosporidium و Acanthamoeba است که ممکن است سلامت انسان را تحت تاثیر قرار دهند، هرچند شناسایی DNA این عوامل به معنای زنده بودن یا خطر قطعی انتقال بیماری آن‌ها نیست و نیازمند مطالعه‌های گسترده‌تر است. این پژوهش نشان داده است که طبیعی بودن یا سابقه طولانی مصرف منابع آبی، نمی‌تواند جایگزین ارزیابی‌های میکروبی بودن آب شود. با توجه به یافته‌ها، صرف داشتن منشأ طبیعی برای آب، تضمین‌کننده سلامت و ایمنی آن نیست و آزمایش‌های میکروبی مرتب و کامل در این باره ضروری است. در نتیجه، توصیه می‌شود از مصرف آب چشمه‌های طبیعی بدون تایید سلامت میکروبی، خودداری گردد. این نگرانی‌ها اهمیت ارزیابی‌های دقیق و منظم کیفیت میکروبی منابع آبی را در حفظ سلامت عمومی افزایش می‌دهد.

پپتیدهای تزریقی با هدف جوان‌سازی پوست و تحریک کلاژن در صنعت زیبایی جدیداً مورد توجه قرار گرفته‌اند، اما شواهد علمی کافی برای اثربخشی و ایمنی بلندمدت این ترکیبات در انسان وجود ندارد و اکثر مطالعات بر روی سلول‌ها یا حیوانات انجام شده است. همچنین، محصولات خارج از نظارت دارویی ممکن است دوز و ترکیب دقیق نداشته باشند و خطر آلودگی یا عوارض ناخواسته را به همراه داشته باشند؛ نمونه‌ای از این خطرات، بروز بیماری‌های جدی پس از تزریق‌های پپتیدی گزارش شده است. در نتیجه، هشدارهای جدی درباره مصرف بی‌رویه و بدون نظارت این ترکیبات مطرح است، به ویژه هنگامی که وعده جوان‌سازی سلولی در کنار شواهد محدود مطرح می‌شود. بنابراین، در حال حاضر، نیاز به تحقیقات جامع و کیفیت‌بخشی در این زمینه احساس می‌شود تا ایمنی و اثربخشی این روش‌های تزریقی به‌درستی ارزیابی شود.

مقامات بهداشتی روسیه گزارش‌های مربوط به شیوع بیماری طاعون ریوی در منطقه ایرکوتسک را رد کرده و اعلام کرده‌اند که اقدامات پیشگیرانه به صورت کامل در حال اجرا است و خطری برای جمعیت منطقه وجود ندارد. این نهاد نظارتی در بیانیه‌ای تأکید کرده است که تا کنون هیچ حادثه مرتبط با میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا شناسایی نشده و هیچ مشکل سلامتی مرتبط با بیماری‌های عفونی در منطقه گزارش نشده است. در عین حال، سازمان جهانی بهداشت در حال پیگیری گزارش‌های مربوط به مرگ یکی از کارکنان موسسه تحقیقاتی مقابله با طاعون در روسیه است و اطلاعات بیشتری درخواست کرده است. گزارش‌های رسانه‌ای در مورد ابتلای فردی و حوادث مرتبط با آزمایش‌های میکروبی مورد تأیید نهادهای رسمی قرار نگرفته و مقامات بر تشدید نظارت و اقدامات پیشگیرانه تأکید دارند. در حال حاضر، وضعیت بهداشتی منطقه مورد ارزیابی قرار گرفته و خطری جدی برای عموم هشدار داده نشده است.

در پی مرگ فردی در روسیه و انتشار اخبار مربوط به شیوع احتمالی طاعون، تاکنون هیچ منبع رسمی یا سازمان بهداشت جهانی شیوع این بیماری در روسیه را تایید نکرده است. متخصصان بیماری‌های عفونی و مسئولان نظام سلامت بر نبود شواهد قوی و اطلاع‌رسانی رسمی در این زمینه تأکید دارند و اعلام کرده‌اند که بر اساس روند جهانی، طاعون در شرایط کنونی ریشه‌کن شده است. تحلیل‌های مینو محرز و دیگر کارشناسان نشان می‌دهد که گزارش‌های رسانه‌ای در این باره محدود به اطلاعیه‌های غیررسمی است و اهمیت پایش مستمر و تحلیل نتایج آزمایشگاهی را یادآور شده‌اند. در حال حاضر، تشخیص‌های رسمی درباره این حادثه به علت عدم تأیید آزمایش‌های موثق و کمبود اطلاعات دقیق، در وضعیت مبهم باقی مانده است. بنابراین، نگرانی‌های عمومی باید بر مبنای منابع معتبر و اطلاعات رسمی استوار باشد تا از گمانه‌زنی‌های بی‌اساس اجتناب شود.

مطالعات نشان می‌دهد که افراد مبتلا به دیابت می‌توانند در صورت مدیریت میزان و نوع مصرف، از مصرف برخی شیرینی‌ها و آب‌نبات‌ها بهره‌مند شوند، اما توجه به میزان کربوهیدرات و افزودنی‌های شیرین‌کننده اهمیت زیادی دارد. انتخاب شیرینی‌های حاوی پروتئین یا چربی مانند شکلات مغزدار می‌تواند هضم آهسته‌تری داشته باشد، اما جایگزین‌های بدون قند لزوماً سالم‌تر نیستند و ممکن است مصرف زیاد آنها مشکلات گوارشی ایجاد کند. همچنین، مصرف محدود و آگاهانه شیرینی‌ها در کنار رعایت اصول تغذیه سالم می‌تواند به کنترل بهتر قند خون کمک کند. در این میان، جایگزین‌های مغذی‌تر مانند میوه‌ها و مغزها، در صورت مصرف محدود و آگاهانه، می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. نهایتاً، تمرکز بر میزان و دفعات مصرف شاخص‌تر از برچسب‌های «بدون قند» است و انتخاب‌های غذایی باید بر اساس ارزیابی کلی سلامت و نیازهای فردی صورت گیرد.

مطالعات اخیر نشان می‌دهند که مصرف آسپرین در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و گسترش آن به کبد، اثر چندانی در کاهش خطر بازگشت یا مرگ نداشته است و در عین حال، با افزایش مشکلات جدی مانند خونریزی، حملات قلبی و زخم همراه بوده است. یافته‌های یک مطالعه نشان می‌دهد که تاثیرات ضد سرطانی آسپرین ممکن است به عوامل بیولوژیکی و بالینی بستگی داشته باشد، اما نتیجه‌گیری قطعی در مورد سودمندی آن هنوز قابل ارائه نیست. لازم است پیش از تجویز این دارو در جمعیت‌های جدید، آزمایش‌های تصادفی و دقیق انجام شود. بیماران باید قبل از استفاده از آسپرین برای این هدف، با پزشک خود مشورت کنند.

در دهمین همایش ملی سلامت معنوی اسلامی، دکتر یحیی عقیقی، استاد برجسته روماتولوژی کودکان و شاگرد مرحوم دکتر قریب، به عنوان چهره شاخص در حوزه سلامت معنوی معرفی و مورد تقدیر قرار گرفت. وی پس از مواجهه با چالش‌های تحصیل در کودکی، توانست وارد دانشگاه تبریز شده و در رشته پزشکی به بالاترین رتبه دست یابد، سپس تخصص بیماری‌های کودکان را در لندن تکمیل کند. او نقش مؤثری در راه‌اندازی رشته روماتولوژی کودکان در دانشگاه تهران ایفا کرده و همچنان فعالیت‌های علمی و بالینی خود را در حوزه بیماری‌های نادر و روماتولوژی کودکان ادامه می‌دهد. این رویداد، بر اهمیت ارتباط میان سلامت جسم و معنویت و فعالیت‌های علمی در حوزه سلامت تأکید دارد.

وزیر بهداشت درا ین زمینه اعلام کرد که اقدامات مراقبتی در مرزهای کشور انجام شده است و هیچ نگرانی خاصی درباره شیوع طاعون وجود ندارد، در حالی که سازمان جهانی بهداشت هنوز به طور رسمی درباره گزارش‌های مربوط به ابتلا در روسیه بیانیه‌ای صادر نکرده است. در حوزه درمان سرطان کودکان، با افتتاح مرکز جامع تشخیص و درمان، تلاش‌های نظام سلامت ایران در زمینه ارائه مراقبت‌های جامع و چندتخصصی برای کودکان مبتلا به سرطان افزایش یافته است. این مرکز، اولین مجموعه دانشگاهی تخصصی در زمینه سرطان کودکان محسوب می‌شود و بر اهمیت تشخیص زودهنگام و درمان جامع تأکید دارد. توجه به عوامل محیطی و ارتقای سواد سلامت در حوزه پیشگیری و درمان سرطان کودکان از محورهای مورد توجه قرار دارد.