ماه: اکتبر 2026

در پی وقوع مرگ ناگهانی یک کارمند در یک مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون در روسیه، نگرانی‌هایی درباره احتمال ابتلا به طاعون افزایش یافته است، هرچند هنوز تأیید پزشکی در این خصوص صورت نگرفته است. طاعون، که توسط باکتری یرسینیا پستیس ایجاد می‌شود، همچنان در چرخه طبیعی برخی مناطق جهان حضور دارد و می‌تواند از طریق تماس با حیوانات آلوده یا گزش کک منتقل شود. انواع مختلف طاعون، از جمله نوع ریوی، می‌توانند به سرعت موجب عوارض شدید و مرگ شوند، اما در دنیای امروز، با تشخیص زودهنگام و درمان آنتی‌بیوتیکی، مرگ‌ومیر ناشی از آن کاهش یافته است. این حادثه، بیشتر نشان‌دهنده ادامه وجود این بیماری در طبیعت و ضرورت اقدامات پیشگیرانه است و ارتباط آن با مفهوم «مرگ سیاه» هنوز تایید نشده است.

بر اساس نظر متخصصان، انجام آزمایش‌های گسترده در قالب چکاپ سالانه لزوماً به معنای مراقبت بهتر از سلامت نیست و باید بر اساس عوامل فردی، سن، سابقه خانوادگی و علائم بالینی تعیین شود. غربالگری، فرآیندی است که هدف آن شناسایی بیماری در افراد ظاهراً سالم است، اما نتایج آزمایش ممکن است خطاهای مثبت یا منفی کاذب داشته باشند و ضروری است که انتخاب آزمایش‌ها با در نظر گرفتن شواهد علمی و شرایط فردی صورت گیرد. در نظام‌های سلامت مختلف، برنامه‌های ارزیابی سلامت معمولاً به مواردی مانند فشار خون، وزن، شاخص‌های چربی و قند خون محدود می‌شوند و انجام آزمایش‌های غیرضروری را توصیه نمی‌کنند. به همین دلیل، ارزیابی سلامت باید متناسب با نیازهای شخصی و با تمرکز بر عوامل خطر و علائم بالینی انجام شود و چکاپ کامل تنها در صورت نیاز و با نظر پزشک صورت گیرد.

دانشمندان با توجه به تحقیقات جدید، نقش ماده هیدروکینون موجود در دود سیگار را در فرآیندهای مرتبط با بیماری پارکینسون بررسی می‌کنند. این ماده سمی توانسته در آزمایش‌های سلولی و حیوانی تأثیراتی بر تجمیع پروتئین آلفا سینوکلئین و کاهش آسیب‌های عصبی داشته باشد. این یافته‌ها ممکن است توضیحی برای ارتباط مشاهده‌شده میان سیگار کشیدن و کاهش شیوع پارکینسون ارائه دهند، اما در عین حال ماده هیدروکینون خود سمی است و مصرف سیگار را بی‌توصیه می‌نماید. پژوهش‌ها در این زمینه هنوز در مراحل اولیه قرار دارند و نیازمند تحقیقات بیشتر برای تأیید اثرات در انسان هستند. بنابراین، نباید از این کشف نتیجه گرفت که سیگار می‌تواند محافظتی در برابر این بیماری ارائه دهد، بلکه این یافته ممکن است در آینده منجر به توسعه داروهای هدفمند بدون عوارض مضاعف شود.

با نزدیک شدن به فصل پاییز و تغییرات آب و هوایی، افزایش عفونت‌های حاد تنفسی از جمله آنفلوانزا و سرماخوردگی مورد نگرانی قرار گرفته است، به‌گونه‌ای که بازگشایی مدارس و تجمع در فضاهای سرپوشیده احتمال انتقال ویروس‌ها را افزایش می‌دهد. متخصصان بیماری‌های عفونی هشدار می‌دهند که علائم آنفلوانزا اغلب با شروع ناگهانی و با تب، لرز، بدن‌درد و ضعف همراه است، در حالی که سرماخوردگی علائمی خفیف‌تر دارد. گروه‌های در معرض خطر مانند کودکان، سالمندان و افراد با بیماری‌های مزمن باید واکسن آنفلوانزا را در فواصل زمانی مناسب تزریق کنند، چون ویروس همواره در حال تغییر است و واکسن‌های سال قبل ممکن است کارایی لازم را نداشته باشند. پیش‌بینی شده است که پیک آنفلوانزا در آذر و دی ماه آغاز شود و ادامه روند سال‌های قبل باشد، بنابراین رعایت تدابیر پیشگیرانه و واکسیناسیون به‌موقع اهمیت دارد.

بر اساس گزارش‌های موثق، در پی مرگ یک فرد مشکوک در روسیه و بررسی‌های آزمایشگاهی، سازمان جهانی بهداشت خطر بروز پاندمی ناشی از طاعون را در سطح جهانی پایین ارزیابی کرده است. این بیماری، که ناشی از باکتری Yersinia pestis است، معمولاً از طریق گزش کک و تماس با جوندگان آلوده منتقل می‌شود و در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب با آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر، قابل کنترل است. برخلاف کووید-۱۹، طاعون در حال حاضر بیماری نسبتاً نادری است و انتقال انسان‌به‌انسان در آن محدودتر است، زیرا بیشتر موارد ریوی سریع‌الدرمان و شناسایی می‌شوند. این موارد نشان می‌دهد که شناخت سریع علائم و اقدامات بهداشتی مناسب نقش کلیدی در مهار بیماری دارد و نباید از آن، به عنوان نشانه‌ای برای شروع پاندمی جدید نگرانی داشت. در حال حاضر، تمرکز بر شناسایی علت مرگ و عدم بروز موارد جدید در تماس‌های نزدیک است.

بر اساس مطالعات و نظرات متخصصان، عادت‌های روزمره مانند نشستن طولانی‌مدت، کم‌خوابی و حذف صبحانه می‌توانند بر سطح کلسترول خون تأثیر منفی داشته باشند و منجر به افزایش کلسترول بد و تری‌گلیسرید شوند. نشستن مداوم در طول روز ممکن است با کاهش سطح HDL و افزایش تری‌گلیسرید همراه باشد، و لزوماً تمرینات ورزشی کوتاه‌مدت اثر بر این وضعیت ندارند. کم‌خوابی مزمن می‌تواند بر ساختار چربی‌های خون تأثیر گذاشته و خطر ابتلا به اختلالات متابولیک را افزایش دهد، بنابراین خواب منظم و کافی اهمیت دارد. همچنین، حذف صبحانه به رعایت بهتر تعادل چربی‌های خون کمک نمی‌کند و روی سطح LDL تأثیرگذار است، زیرا صبحانه فرصتی برای مصرف فیبرهای محلول است که می‌تواند در کنترل کلسترول مؤثر باشد. در نهایت، اصلاح سبک زندگی شامل فعالیت بدنی منظم، بهبود عادات خواب و تغذیه سالم می‌تواند به کنترل بهتر کلسترول خون کمک کند و کاهش ریسک بیماری‌های قلبی-عروقی را تضمین نماید.

معاون اداره کل امور فرآورده‌های طبیعی سازمان غذا و دارو تأکید کرده است که هیچ ماده غذایی، مکمل یا فرآورده گیاهی به تنهایی جایگزین درمان‌های استاندارد در ترک اعتیاد نیست و تبلیغات حاوی ادعاهای مانند ترک فوری یا سم‌زدایی کامل نباید مورد اعتماد قرار گیرد. ایشان بر اهمیت مشورت با مراکز درمانی معتبر و پزشکان مجرب در فرآیند ترک اعتیاد تأکید کرده و تاکید داشته است که روش‌های دارویی، رفتاری و روان‌درمانی باید بر پایه شواهد علمی و طبق نظر تخصصی انتخاب شوند. همچنین، مصرف خودسرانه هرگونه دارو، مکمل یا فرآورده گیاهی می‌تواند خطراتی را به همراه داشته باشد و نباید این محصولات به عنوان جایگزینی برای درمان‌های پزشکی معتبر درنظر گرفته شوند. در نهایت، ایشان بر لزوم مراجعه به مراکز تخصصی و رعایت دستورالعمل‌های پزشکی در فرآیند ترک اعتیاد تأکید کرده است.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران اعلام کرده است که بیماری طاعون در کشورمان وجود ندارد و ریشه‌کنی این بیماری در ایران انجام شده است. وی همچنین به انتشار اخبار غیررسمی درباره شیوع طاعون در روسیه اشاره و تأکید کرد که چنین اطلاعاتی صحت ندارد. در عین حال، وی بر اهمیت توجه به کنترل و پیشگیری از بیماری‌های واگیر، به ویژه بیماری‌هایی مانند تب دنگی و موارد مرتبط با پشه آئدس، تأکید کرد. همچنین، در رابطه با شیوع احتمالی این بیماری‌ها در منطقه، اهمیت آزمایش‌های نظارتی و پیگیری‌های پزشکی مورد تأکید قرار گرفته است.

در چارچوب مسئولیت‌های اجتماعی گروه صنعتی ایران‌خودرو، یک دستگاه ون وانا به کانون بیماران هموفیلی استان سیستان و بلوچستان اهدا شده است تا فرآیند توزیع داروهای حیاتی، مانند فاکتور ۱۳، را تسهیل کند و دسترسی بیماران به خدمات درمانی در سطح استان ارتقاء یابد. این اقدام با هدف کاهش نیاز بیماران به مراجعه مکرر به مرکز استان و بهبود فرآیندهای خدمات رسانی در شرایط جغرافیایی خاص منطقه صورت گرفته است. همکاری تنگاتنگ میان بخش صنعت و نهادهای بیمه‌ای و درمانی، به بومی‌سازی و افزایش دسترسی به داروهای حیاتی کمک می‌کند و منجر به ارتقاء وضعیت مراقبت‌های پزشکی در مناطق محروم می‌شود. همچنین، این نوع حمایت‌های اجتماعی نشان‌دهنده نقش مسئولیت‌های اجتماعی در توسعه زیرساخت‌های سلامت در مناطق جغرافیایی محدود می‌باشد.

تحقیقات نشان می‌دهد تغییر در رژیم غذایی، به ویژه کاهش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، می‌تواند در کاهش علائم افسردگی موثر باشد. مطالعه‌ای بر روی شرکت‌کنندگان مبتلا به افسردگی، نشان داد که کاهش مصرف این نوع غذاها در طول چهار هفته، منجر به کاهش قابل توجه در نمرات مربوط به افسردگی و اضطراب شد. هرچند این یافته‌ها نیازمند تحقیقات بیشتری است تا مشخص شود کدام جنبه‌های رژیم غذایی بیشترین تاثیر را دارند، اما نتایج اولیه حاکی از قابلیت عملی بودن این رویکرد است. پژوهشگران همچنین بر دشواری‌های مرتبط با کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده و اهمیت پژوهش‌های جامع‌تر و عینی‌تر در آینده تاکید دارند.